Dzwon Zygmunt i mocne słowa na Wawelu. Kardynał Ryś oficjalnie metropolitą krakowskim

W katedrze na Wawelu, w cieniu najważniejszych symboli polskiego Kościoła, kardynał Grzegorz Ryś w sobotę oficjalnie objął urząd metropolity krakowskiego. Podczas ingresu mówił o Kościele „pełnym łaski”, ostrzegał przed wspólnotą, która „myśli tylko o sobie”, i zapowiedział synod diecezjalny. Uroczystość, w której splatały się tradycja, liturgia i nowe otwarcie, zgromadziła hierarchów oraz przedstawicieli władz państwowych.

Ingres odbył się w Bazylice Archikatedralnej na Wawelu. Ceremonia rozpoczęła się uroczystym wejściem nowego metropolity w procesji, której towarzyszyło bicie dzwonu Zygmunt. Centralnym punktem była msza święta, w trakcie której publicznie odczytano bullę papieską – pismo nominacyjne podpisane przez papieża Leona XIV.

W odczytanym dokumencie podkreślono „ciężar i powagę” urzędu metropolity krakowskiego oraz uzasadniono wybór kardynała Rysia jego gorliwością, doświadczeniem w prowadzeniu spraw Kościoła i troską o najsłabszych. Papież wskazał, by nowy metropolita, „powracając do swojej rodzinnej wspólnoty”, pełnił posługę „gorliwie jako brat pośród braci i sługa pośród sług Bożych”.

W trakcie liturgii arcybiskup Marek Jędraszewski przekazał pastorał w ręce nuncjusza apostolskiego abp. Antonia Guido Filipazziego, a nuncjusz wręczył go kardynałowi Rysiowi. Nowy metropolita otrzymał również racjonał św. Jadwigi. Po tych znakach władzy i odpowiedzialności kardynał zajął miejsce na katedrze – co w tradycji ingresu oznacza realny początek jego posługi w archidiecezji.

W homilii kard. Ryś rozpoczął od pozdrowienia: „Bądź pozdrowiony, krakowski Kościele, pełen łaski”, podkreślając, że to nie poetycka figura, ale „prawda o Kościele”. Odwołał się do fragmentu Ewangelii według św. Łukasza o zwiastowaniu oraz do I Listu do Koryntian, w którym św. Paweł pisze do wspólnoty przeżywającej kryzys, a mimo to zaczyna od pozdrowienia. Kardynał zaznaczył, że najpierw trzeba zobaczyć w Kościele łaskę i dary, dopiero potem uczciwie rozmawiać o problemach, bo bez tego patrzenie na Kościół staje się płytkie i krzywdzące. Łaskę opisał nie jako „rzecz”, lecz doświadczenie miłości, a słowa „Pan z Tobą” nazwał obietnicą, która usuwa lęk.

Najmocniej wybrzmiał fragment o misji Kościoła. Kardynał Ryś powiedział, że nie jest nią wyłącznie przekaz doktryny, ale przekaz życia, miłości i łaski. Podkreślił, że nie można „przyjmować łaski na próżno”, bo Kościół nie istnieje dla siebie. Odwołał się do ostrzeżeń papieża Franciszka przed Kościołem autoreferencyjnym: takim, który myśli tylko o sobie, słucha tylko siebie i „cytuje tylko siebie”. Taki obraz nazwał „przerażającym”.

Nowy metropolita zwrócił uwagę, że bulla papieska jest skierowana nie tylko do niego, ale również do wiernych. Wspominał o ośmiu latach posługi w archidiecezji łódzkiej, która – jak mówił – stała się jego domem i ukształtowała go jako biskupa diecezjalnego. Szczególnie mocno podkreślił wezwanie, by był „bratem pośród braci”, co odczytał jako powrót do podstawowej i równej dla wszystkich godności chrzcielnej. Mówił o współodpowiedzialności za Kościół, o potrzebie wspólnoty w rozeznawaniu, wzajemnym słuchaniu i wspólnym nasłuchiwaniu Ducha Świętego, a także o duchowej jakości relacji, na które – jak zaznaczył – trzeba się nawracać.

Kardynał Ryś zapowiedział, że na przełomie lutego i marca chciałby otworzyć synod diecezjalny. Ma on być skupiony na dokumencie biskupów o synodalności i ma stanowić ramę do rozmowy o tym, jak Kościół w Krakowie ma słuchać, rozeznawać i współtworzyć wspólnotę w kolejnych latach.

W uroczystości na Wawelu uczestniczyli przedstawiciele episkopatu i kurii, w tym nuncjusz apostolski abp Antonio Guido Filipazzi oraz kardynałowie Stanisław Dziwisz, Konrad Krajewski i Arthur Roche. Obecni byli także przedstawiciele władz państwowych, m.in. wicepremier i szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz. List gratulacyjny skierował prezydent Karol Nawrocki, podkreślając, że kardynał wraca do miasta i Kościoła, w którym został ochrzczony w bazylice Mariackiej, przyjął święcenia kapłańskie, zdobył stopnie naukowe i kierował seminarium duchownym.

Kardynał Grzegorz Ryś zastąpił abp. Marka Jędraszewskiego, metropolitę krakowskiego od 2017 roku. Arcybiskup – po osiągnięciu wieku emerytalnego – złożył rezygnację, a papież przyjął ją, prosząc jednocześnie, by pełnił urząd do czasu mianowania następcy. Sam abp Jędraszewski złożył kardynałowi gratulacje i życzył owocnej posługi, akcentując czuwanie jako istotne zadanie Kościoła.

Grzegorz Ryś urodził się w 1964 roku w Krakowie. Studiował w Wyższym Seminarium Duchownym i Papieskiej Akademii Teologicznej (dziś Uniwersytet Papieski Jana Pawła II), przyjął święcenia kapłańskie, był biskupem pomocniczym i wykładowcą uczelni. W 2017 roku został metropolitą łódzkim. W życiu publicznym jest uznawany za jedną z wyrazistszych postaci w Episkopacie; zabierał głos m.in. w obronie migrantów i uchodźców, a także przepraszał Żydów w Polsce za zachowanie Grzegorza Brauna. Jest inicjatorem wielu przedsięwzięć o charakterze ewangelizacyjnym.

Ingres na Wawelu zamknął etap oczekiwania na następcę i otworzył nowy rozdział dla archidiecezji. Słowa kard. Rysia – o łasce, o Kościele, który nie żyje dla siebie, i o potrzebie wspólnego rozeznawania – wyznaczyły ton tej zmiany. Teraz deklaracje wygłoszone w katedrze mają przełożyć się na konkret: synod i styl posługi, który nowy metropolita już w pierwszym dniu nazwał posługą „brata pośród braci”.

red.