Wiosna już się zaczęła!

1 marca w Polsce startuje wiosna meteorologiczna – ta „urzędowa” dla klimatologów i statystyk pogody. To jednak nie to samo, co wiosna astronomiczna ani kalendarzowa, dlatego wiele osób wciąż czeka na „prawdziwy” początek sezonu. Różnice wynikają z definicji, a nie z kaprysów pogody.

Meteorologiczna wiosna zaczyna się zawsze 1 marca i trwa do 31 maja. Ten podział został przyjęty po to, by operować pełnymi miesiącami i mieć równe, porównywalne okresy w danych klimatycznych oraz w statystykach temperatury czy opadów. Dlatego w meteorologii nie czeka się do równonocy – sezon „w tabelach” startuje z początkiem marca. 

W praktyce 1 marca nie jest obietnicą natychmiastowego ciepła. To raczej umowny próg w kalendarzu meteorologów, który nie wyłącza ani nocnych przymrozków, ani powrotów chłodu. 

Wiosna astronomiczna zaczyna się w momencie równonocy wiosennej, czyli gdy Słońce przechodzi przez punkt równonocy i dzień z nocą są niemal równe. W 2026 roku ten moment przypada 20 marca o 14:46 czasu UTC, czyli o 15:46 czasu polskiego. 

To właśnie ta data bywa nazywana „początkiem astronomicznej wiosny”, bo wynika bezpośrednio z ruchu Ziemi i geometrii oświetlenia naszej planety. 

Wiosna kalendarzowa ma stałą datę: 21 marca. Nie zależy od równonocy ani od temperatur – to po prostu konwencja, która przez lata najmocniej utrwaliła się w potocznym myśleniu o „pierwszym dniu wiosny”. 

W meteorologii spotyka się też podział termiczny, w którym o porach roku decyduje średnia dobowa temperatura. Wiosna w takim ujęciu wiąże się z zakresem 5–15°C, a wcześniej występuje jeszcze przedwiośnie. To podejście pomaga opisywać realne warunki, ale nie da się go wcisnąć w jedną stałą datę dla całego kraju. 

Równolegle funkcjonuje podział fenologiczny, oparty na obserwacjach przyrody: ruszaniu wegetacji, wschodach pierwszych roślin i „budzeniu się” drzew oraz krzewów. W tym ujęciu wiosna potrafi przyjść wcześniej w jednych regionach, a później w innych – zależnie od przebiegu pogody.