Chwila ciemności za dnia. W sierpniu czeka nas niezwykłe zjawisko

Już 12 sierpnia czeka nas jedno z najbardziej niezwykłych zjawisk astronomicznych tego roku. Księżyc przesłoni tarczę Słońca, tworząc efektowne zaćmienie. W Polsce zobaczymy je jako częściowe, ale ci, którzy marzą o pełnym widowisku, będą mogli ruszyć m.in. na Islandię lub do Hiszpanii, gdzie dzień na chwilę zamieni się w noc.

Całkowite zaćmienie Słońca to zjawisko, które dla wielu obserwatorów staje się niezapomnianym przeżyciem. Choć zdjęcia i nagrania pozwalają zobaczyć jego przebieg, nie oddają emocji towarzyszących chwili, gdy Księżyc całkowicie zasłania Słońce, a na niebie pojawia się niezwykła ciemność.

Tegoroczne sierpniowe zaćmienie będzie wyjątkowe także dla Europejczyków. Pas całkowitego zaćmienia przebiegnie stosunkowo blisko Polski – obejmie część Islandii oraz północną Hiszpanię. W naszym kraju zjawisko będzie widoczne jako częściowe.

Polska zobaczy niezwykły widok

W Polsce zaćmienie rozpocznie się około godziny 19.10–19.20, zależnie od regionu. Maksymalna faza wyniesie nawet 88 proc. w Dolinie Kłodzkiej. Na Mazurach Księżyc zasłoni około 85 proc. tarczy Słońca.

Nie wszędzie jednak efekt będzie równie spektakularny. Na wschód od linii Olsztyn–Łódź–Opole maksimum zaćmienia nastąpi już po zachodzie Słońca. Najmniej zobaczą mieszkańcy Bieszczadów, gdzie zasłonięta będzie około 42 proc. tarczy, zanim Słońce schowa się za horyzontem.

Astronomowie podkreślają, że przy obserwacji warto wybrać miejsce z dobrą widocznością zachodniej części nieba. Słońce podczas tego zjawiska będzie znajdowało się nisko, dlatego drzewa, budynki czy wzniesienia mogą skutecznie zasłonić widok.

Gdzie zobaczyć pełne zaćmienie?

Najlepsze warunki będą panować na Islandii. W Reykjaviku całkowita faza zaćmienia rozpocznie się około godziny 17.48 czasu lokalnego i potrwa minutę. Najdłużej – ponad dwie minuty – będzie można obserwować ją w rejonie Latrabjarg, na zachodnim wybrzeżu wyspy.

Drugim kierunkiem jest Hiszpania. Tam całkowite zaćmienie nastąpi około godziny 20.30. Najdłużej potrwa w okolicach miejscowości Canero i Luarca – około minutę i 50 sekund. Zjawisko obejmie także część Balearów, w tym Majorkę i Ibizę, jednak tam Słońce będzie znajdowało się bardzo nisko nad horyzontem.

Trzeba uważać na wzrok

Specjaliści przypominają, że obserwacja Słońca wymaga zachowania ostrożności. Patrzenie bezpośrednio na tarczę słoneczną, także przez lornetkę czy teleskop bez specjalnych filtrów, może prowadzić do poważnego uszkodzenia wzroku.

Najbezpieczniejszym rozwiązaniem są specjalne okulary do obserwacji zaćmień, które blokują szkodliwe promieniowanie. Zwykłe okulary przeciwsłoneczne nie zapewniają odpowiedniej ochrony.

Dla osób, które nie zdążą zobaczyć sierpniowego widowiska, astronomia przygotowała kolejną okazję. Następne spektakularne całkowite zaćmienie będzie można obserwować w 2027 roku. Pas zjawiska przejdzie wówczas m.in. przez Egipt, w tym okolice popularnych kurortów oraz słynną Dolinę Królów.