"Złota krew", czyli najrzadsza grupa krwi na świecie

Grupy krwi stanowią jeden z kluczowych elementów ludzkiego organizmu, odgrywając istotną rolę w transfuzjach oraz reakcjach immunologicznych. Wyróżnia się cztery podstawowe grupy: A, B, AB i 0, które dodatkowo klasyfikuje się według obecności lub braku czynnika Rh. Istnieje jednak niezwykle rzadki przypadek, wykraczający poza te podziały – grupa Rh-zero, określana mianem "złotej krwi".

Grupy krwi klasyfikuje się na podstawie specyficznych antygenów znajdujących się na powierzchni czerwonych krwinek. W układzie AB0 wyróżniamy:

— Grupę 0 – brak antygenów A i B,
— Grupę A – obecność antygenu A,
— Grupę B – obecność antygenu B,
— Grupę AB – obecność zarówno antygenu A, jak i B.

Dodatkowo, system Rh opiera się na obecności antygenu D na erytrocytach. Jeśli antygen D jest obecny, mówimy o Rh dodatnim; jego brak oznacza Rh ujemny. Około 85 proc. populacji posiada krew Rh dodatnią.

Czym jest "złota krew"?

Termin "złota krew" odnosi się do grupy Rh-zero, charakteryzującej się całkowitym brakiem antygenów systemu Rh na czerwonych krwinkach. Jest to jedno z najrzadszych zjawisk w hematologii – po raz pierwszy odnotowano je w 1961 roku u mieszkanki Australii.

Do tej pory na całym świecie zidentyfikowano zaledwie 43 osoby z tą grupą krwi, co oznacza, że występuje ona u jednej osoby na 6 milionów.

Wyjątkowość Rh-zero wynika z mutacji w genie RHCE, który odpowiada za produkcję białek systemu Rh. Aby dana osoba posiadała tę grupę krwi, musi odziedziczyć mutację zarówno od matki, jak i ojca, co sprawia, że jest to niezwykle rzadkie zjawisko.

Bezcenny dar i trudności w leczeniu
Osoby z Rh-zero mogą być uniwersalnymi dawcami dla pacjentów z rzadkimi grupami krwi w systemie Rh. Ponieważ ich krew nie zawiera antygenów Rh, minimalizuje ryzyko reakcji immunologicznych u biorców. W niektórych przypadkach stanowi więc bezcenny zasób dla medycyny, zwłaszcza w skomplikowanych transfuzjach.

Problem pojawia się jednak, gdy posiadacz Rh-zero sam potrzebuje krwi. Ich organizm odrzuca każdą krew zawierającą jakiekolwiek antygeny Rh, przez co znalezienie zgodnego dawcy jest niemal niemożliwe. Dlatego lekarze na całym świecie starają się gromadzić próbki tej niezwykle rzadkiej krwi na wypadek nagłej potrzeby jej użycia.

Znaczenie "złotej krwi" w badaniach naukowych
Fenotyp Rh-null to nie tylko genetyczna ciekawostka, ale również cenny obiekt badań biomedycznych. Brak antygenów na czerwonych krwinkach sprawia, że ta krew jest idealnym materiałem do analizy układu odpornościowego oraz badań nad specjalistycznymi transfuzjami.

Dzięki badaniom nad "złotą krwią", naukowcy zyskują lepsze zrozumienie mechanizmów związanych z reakcjami immunologicznymi, co może przyczynić się do opracowania nowych terapii dla pacjentów cierpiących na choroby hematologiczne czy ciężkie formy anemii.

Rh-zero to prawdziwy fenomen medycyny, który mimo swojej rzadkości, ma ogromny wpływ na rozwój nauki i leczenie najtrudniejszych przypadków w transfuzjologii.

źródło: red./Wirtualna Polska