Hamas ma nowego przywódcę. To człowiek Sinwara i sojusznik Iranu

Hamas ma nowego lidera. Na czele biura politycznego organizacji stanął Chalil al-Hajja – jeden z jej najważniejszych działaczy, od lat związany ze strukturami w Strefie Gazy i uważany za zwolennika utrzymywania bliskiego sojuszu z Iranem. W przeszłości należał również do grona najbliższych współpracowników Jahji Sinwara.

Jak przekazał agencji AFP jeden z wysoko postawionych przedstawicieli Hamasu, al-Hajja został wybrany zdecydowaną większością głosów. Oficjalnie ma objąć stanowisko w przyszłym tygodniu. W najbliższych dniach w Stambule planowane jest natomiast spotkanie biura politycznego organizacji, podczas którego ma rozpocząć się przebudowa jej kierownictwa.

Wybór nowego lidera kończy okres tymczasowego zarządzania Hamasem po śmierci Sinwara w październiku 2024 roku. Od tamtej pory na czele ugrupowania stała pięcioosobowa rada przywódcza.

Najpoważniejszym konkurentem al-Hajji w walce o przywództwo był Chalid Maszal, odpowiadający za zagraniczną działalność Hamasu. Obaj politycy reprezentują nieco odmienne podejście do międzynarodowych sojuszy organizacji.

Według izraelskiego portalu Ynet News Maszal prezentował bardziej niezależne stanowisko wobec Teheranu i opowiadał się za rozwijaniem silniejszych relacji z Katarem oraz Turcją. Al-Hajja jest natomiast postrzegany jako zdecydowany zwolennik utrzymania ścisłej współpracy z Iranem.

Wybór ten może mieć znaczenie także dla wewnętrznego układu sił w Hamasie. Zdaniem cytowanych przez portal ekspertów zwycięstwo al-Hajji oznacza, że polityczny ośrodek ciężkości organizacji pozostanie związany ze Strefą Gazy. Maszal miał większe poparcie wśród części działaczy na Zachodnim Brzegu, podczas gdy struktury wojskowe Hamasu zarówno w Gazie, jak i na Zachodnim Brzegu miały opowiadać się za kandydaturą al-Hajji.

Hamas przeprowadza wewnętrzne wybory władz co cztery lata, jednak śmierć Jahji Sinwara wymusiła stworzenie rozwiązania tymczasowego. Powołano wówczas pięcioosobową radę, w której znaleźli się między innymi przedstawiciele struktur organizacji w Strefie Gazy, na Zachodnim Brzegu i poza terytoriami palestyńskimi.

Wybór stałego szefa biura politycznego ma oznaczać powrót do wcześniejszego modelu zarządzania. Oczekuje się, że tymczasowa rada zostanie rozwiązana, a najważniejsze kompetencje ponownie skoncentrują się wokół nowego lidera i biura politycznego.

Al-Hajja obejmuje przywództwo w wyjątkowo trudnym momencie. Hamas musi mierzyć się ze skutkami wojny, pytaniami o przyszłość swoich struktur oraz dalszym przebiegiem negocjacji z Izraelem. Jedną z kluczowych kwestii pozostaną także relacje z Teheranem, w tym przyszłość irańskiego wsparcia finansowego i militarnego.

Nowy lider od dawna należy do ścisłego kierownictwa Hamasu i był bliskim współpracownikiem Jahji Sinwara. Jego dotychczasowa działalność oraz polityczne zaplecze wskazują, że objęcie przez niego najważniejszego stanowiska nie musi oznaczać zasadniczej zmiany kursu organizacji – szczególnie w kwestii stosunków z Iranem.

Al-Hajja wielokrotnie prezentował również radykalne stanowisko wobec konfliktu z Izraelem. W styczniu 2025 roku mówił o terrorystycznym ataku Hamasu z 7 października 2023 roku jako o „historycznej chwili” i „osiągnięciu militarnym”. Określał go także jako powód do dumy, który – według jego słów – miał być przekazywany kolejnym pokoleniom.

Teraz to właśnie on stanie przed zadaniem kierowania organizacją w jednym z najbardziej krytycznych okresów jej historii. Jego wybór pokazuje jednocześnie, że mimo ogromnych strat w kierownictwie Hamas nie zdecydował się na wyraźne polityczne otwarcie, lecz powierzył władzę działaczowi wywodzącemu się z dotychczasowego, twardego rdzenia ugrupowania.