Czekanie zamiast leczenia. Polacy miesiącami walczą o wizytę u specjalisty

Średnio ponad cztery miesiące – tyle według najnowszych raportów czekają w Polsce pacjenci na świadczenia zdrowotne. W wielu przypadkach rzeczywisty czas oczekiwania jest znacznie dłuższy. Wizyty u neurologów, okulistów czy ortopedów wyznaczane są na odległe terminy, a pacjenci opisują sytuacje, w których na konsultację lub badanie muszą czekać nawet kilka lat. Eksperci alarmują, że mimo rosnących wydatków na ochronę zdrowia kolejki do specjalistów nie maleją.

Z danych Fundacji Watch Health Care wynika, że średni czas oczekiwania na świadczenie zdrowotne w Polsce w 2025 roku wyniósł 4,2 miesiąca. Taki sam poziom dotyczył wizyt u lekarzy specjalistów. W przypadku badań diagnostycznych średni czas oczekiwania wynosił 2,8 miesiąca. 

Raporty pokazują, że problem ma charakter systemowy. Spośród ponad 200 analizowanych świadczeń w części przypadków sytuacja się poprawiła, ale w dziesiątkach innych kolejki nadal się wydłużają. Szczególnie trudna sytuacja dotyczy poradni okulistycznych, neurologicznych, dermatologicznych i ortopedycznych. 

Według danych przytaczanych przez media średni czas oczekiwania do okulisty wynosił około 92 dni, do neurologa 75 dni, a do ortopedy 55 dni. W praktyce w wielu regionach kraju terminy są jednak znacznie bardziej odległe. 

W sieci regularnie pojawiają się relacje pacjentów opisujących skrajnie odległe terminy leczenia. Na forum Reddit jeden z użytkowników opisał próbę zapisania ojca do chirurga naczyniowego. Termin wizyty miał zostać wyznaczony na… 2032 rok. „Ale na styczeń” – miała dodać rejestratorka. 

W innych wpisach pacjenci zwracają uwagę na rozbieżności między oficjalnymi terminami publikowanymi przez NFZ a rzeczywistą dostępnością wizyt. Internauci opisują sytuacje, w których po telefonie do placówki okazuje się, że termin podany w systemie nie istnieje albo jest wielokrotnie dłuższy niż deklarowany. 

Pacjenci coraz częściej podkreślają też, że bez prywatnej opieki zdrowotnej nie są w stanie uzyskać pomocy w rozsądnym czasie. Eksperci zwracają uwagę, że prywatne wizyty stają się dla wielu osób jedyną realną drogą do szybkiej diagnostyki. 

Kolejki dotyczą nie tylko porad specjalistycznych, ale także badań diagnostycznych. Według danych przywoływanych przez Onkofundację Alivia średni czas oczekiwania na pilną kolonoskopię ze znieczuleniem wynosił nawet 310 dni. Bez znieczulenia było to około 167 dni. 

Organizacje pacjenckie alarmują, że opóźnienia w diagnostyce mogą oznaczać późniejsze wykrywanie chorób nowotworowych i mniejsze szanse na skuteczne leczenie. 

Eksperci zwracają uwagę, że problem narasta mimo zwiększania wydatków na ochronę zdrowia. Według danych cytowanych przez media średni czas oczekiwania do specjalistów wzrósł rok do roku o ponad 21 proc., a liczba oczekujących pacjentów od 2022 roku zwiększyła się o ponad 135 proc. 

NFZ zapowiada zmiany dotyczące sposobu liczenia kolejek i publikowania terminów. Od lipca mają obowiązywać nowe zasady raportowania, które – według Funduszu – mają lepiej oddawać rzeczywisty czas oczekiwania. 

Jednocześnie organizacje pacjenckie ostrzegają, że planowane oszczędności i ograniczenia w finansowaniu części badań mogą jeszcze bardziej wydłużyć kolejki. Dotyczy to między innymi kosztownych badań diagnostycznych, takich jak rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa czy kolonoskopia. 

Najnowsze dane NFZ pokazują, że setki tysięcy osób oczekują obecnie na pierwszą wizytę u specjalisty. W samych poradniach okulistycznych liczba oczekujących przekracza 328 tys. pacjentów. Wysokie kolejki dotyczą również stomatologii, ortopedii, dermatologii i neurologii. 

Eksperci podkreślają, że wielomiesięczne oczekiwanie oznacza dla wielu chorych pogorszenie stanu zdrowia, dłuższą niezdolność do pracy i rosnącą frustrację wobec systemu ochrony zdrowia.