Kanada w Unii Europejskiej? Słowa prezydenta Finlandii zaskoczyły świat

Jeszcze kilka lat temu taka sugestia brzmiałaby jak polityczna fantazja. Dziś pojawia się w poważnej rozmowie jednego z europejskich przywódców. Alexander Stubb, przebywający z wizytą w Kanadzie, zasugerował, że bliskość wartości i podejścia politycznego może otwierać drzwi do znacznie głębszej relacji z Unia Europejska – włącznie z teoretyczną możliwością członkostwa.

W rozmowie z CBC Stubb nie pozostawiał wątpliwości: jego zdaniem Kanadyjczycy i Finowie mają ze sobą więcej wspólnego, niż mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka. Spokój, pragmatyzm i przywiązanie do stabilnych instytucji – to cechy, które według niego łączą oba społeczeństwa.

Jak zauważył, Kanada pod względem wartości politycznych i społecznych znajduje się „bardzo blisko” Unii Europejskiej. W jego opinii minimum, jakie można dziś zrobić, to budować jeszcze silniejsze partnerstwo. Ale idzie o krok dalej – dopuszcza myśl o „większej UE”, w której potencjalnie mogłaby znaleźć się Kanada. Zastrzega przy tym wyraźnie: taka decyzja należałaby wyłącznie do samych Kanadyjczyków.

Wtorkowe rozmowy Stubba z premierem Mark Carney zaowocowały wspólnym komunikatem, który nie pozostawia wątpliwości co do kierunku relacji. Oba kraje określiły się jako „zaufani partnerzy, sojusznicy i przyjaciele”, zapowiadając wejście w „kolejny etap” współpracy.

Nowa faza relacji ma koncentrować się na kluczowych obszarach: Arktyce, bezpieczeństwie morskim, obronności, a także technologiach przyszłości i odporności gospodarek. To wyraźny sygnał, że współpraca Kanada–UE przestaje być wyłącznie dyplomatycznym hasłem, a staje się konkretnym projektem strategicznym.

Stubb zwrócił przy tym uwagę na znaczenie komunikacji między państwami. W jego ujęciu siła mniejszych krajów – takich jak Finlandia – polega właśnie na dostępie do informacji i zdolności do budowania sieci relacji.

Nieprzypadkowo temat bliższych relacji Kanady z Europą nabrał tempa w ostatnich miesiącach. Powrót Donald Trump do politycznej gry i jego kontrowersyjne wypowiedzi o Kanadzie – w tym sugestie traktowania jej jako „51. stanu” – wywołały w Ottawie i europejskich stolicach wyraźne poruszenie.

Debata szybko przeniosła się także na łamy mediów. The Economist już wcześniej analizował scenariusz potencjalnego członkostwa Kanady w UE, wskazując na wzajemne korzyści: Europa potrzebuje przestrzeni i surowców, Kanada – siły roboczej i szerszego rynku.

Sam Carney podkreślał podczas swoich pierwszych wizyt zagranicznych, że Kanada jest „najbardziej europejskim z krajów poza Europą”. To zdanie dobrze oddaje kierunek myślenia, który dziś coraz częściej pojawia się w debacie publicznej.

W praktyce współpraca już się zacieśnia. Kanada rozszerzyła partnerstwo z UE także na obszar obronności, dołączając do programu SAFE – mechanizmu wartego 150 miliardów euro, wspierającego m.in. zakupy sprzętu wojskowego produkowanego w Europie.

Sugestia Stubba nie oznacza oczywiście, że Kanada stoi u progu akcesji do Unii. Ale pokazuje coś innego: zmieniający się świat sprawia, że granice politycznej wyobraźni zaczynają się przesuwać. Jeszcze niedawno niemożliwe scenariusze trafiają dziś do poważnej rozmowy między liderami państw.