To miasto niepokojąco szybko się wyludnia

W ciągu ostatnich 25 lat Szczecin stracił około 60 tysięcy mieszkańców. Według prognoz liczba zameldowanych szczecinian będzie nadal spadać, choć w mieście faktycznie żyje i pracuje więcej ludzi, niż pokazują statystyki. Samorząd próbuje odwrócić trend, stawiając na studentów, programy mieszkaniowe i przyciąganie tzw. niewidocznych mieszkańców.

Dane GUS pokazują, że od początku lat dwutysięcznych Szczecin systematycznie traci ludność. W 2000 roku miasto liczyło ponad 416 tysięcy mieszkańców, dziś – według najnowszych wyliczeń – jest ich mniej niż 350 tysięcy. Oznacza to ubytek ponad 60 tysięcy osób i jednocześnie wpisuje się w ogólnopolski trend: ludność kraju maleje, a społeczeństwo się starzeje. 

Z prognoz wynika, że do 2040 roku populacja Szczecina może spaść do około 367 tysięcy, a w 2060 roku zejść poniżej 349 tysięcy. To gorsze wartości, niż zakładano w miejskiej Strategii Rozwoju na lata 2026–2035, w której ambicją było ponowne przekroczenie poziomu 400 tysięcy mieszkańców.

Socjologowie podkreślają, że problemem nie jest samo to, że ludzie żyją dłużej, lecz konieczność dostosowania miasta do struktury wieku mieszkańców: od transportu i usług zdrowotnych po opiekę społeczną. W perspektywie najbliższych dekad coraz większą część szczecinian będą stanowili seniorzy. 

Drugie wyzwanie to migracja młodych. Wielu absolwentów szczecińskich szkół wyjeżdża na studia do większych ośrodków i tam zostaje, skuszonych lepszym rynkiem pracy. Miasto próbuje to odwrócić. Powstają programy „Akademicki Szczecin”, „Dom dla Studenta” i „Dom dla Absolwenta”, które łączą stypendia, wsparcie uczelni oraz ofertę mieszkań skierowanych do młodych ludzi na starcie zawodowym. 

Sama liczba zameldowanych nie oddaje pełnego obrazu. W Szczecinie żyją i funkcjonują także osoby, które nie są wpisane do rejestru mieszkańców: studenci, pracownicy dojeżdżający z okolicznych gmin, cudzoziemcy. Socjologowie nazywają ich „niewidocznymi mieszkańcami”. Szacuje się, że dzięki nim realna liczba użytkowników miasta może być wyższa nawet o kilkadziesiąt procent w stosunku do oficjalnych danych. 

Równolegle trwa suburbanizacja. Część osób wyprowadza się do sąsiednich gmin, gdzie buduje domy i płaci podatki, ale nadal pracuje, robi zakupy i korzysta z oferty kulturalnej Szczecina. Dla budżetu miasta to wyzwanie, ale z punktu widzenia funkcjonowania metropolii ci ludzie wciąż współtworzą lokalną społeczność. 

Eksperci zwracają uwagę, że sam ubytek ludności nie musi oznaczać katastrofy, jeśli miasto pozostanie żywotne i atrakcyjne do życia. Kluczowe będzie utrzymanie miejsc pracy, rozwój szkolnictwa wyższego, dobra jakość przestrzeni publicznej oraz oferta mieszkaniowa, która zachęci młodych do pozostania lub powrotu po studiach. 

Szczecin stoi więc przed długofalowym wyzwaniem: jak z miasta, które przez dziesięciolecia traci mieszkańców, stać się ośrodkiem przyciągającym nowych. Statystyki są chłodne, ale to, czy prognozy się spełnią, zależy w dużej mierze od tego, jak skutecznie uda się dziś zatrzymać ludzi, którzy już z tym miastem wiążą swoją codzienność.

red.al