Ważny szczyt w Warszawie

W poniedziałek w Warszawie rozpoczął się 10. Szczyt Inicjatywy Trójmorza z udziałem ponad 20 delegacji najwyższego i wysokiego szczebla. Gospodarzem wydarzenia będzie prezydent Andrzej Duda; na szczycie obecny jest m.in. amerykański sekretarz ds. energii Chris Wright.

Do Warszawy przybyły łącznie 23 delegacje, w tym 12 prezydentów. Zgodnie z zapowiedziami prezydenta Dudy, podczas szczytu nie zabraknie przedstawicieli USA, Japonii i innych krajów pozaeuropejskich, także państw arabskich.

W poniedziałek o godz. 14.30 w Belwederze prezydent Duda wraz z premierem Chorwacji Andrejem Plenkoviciem, który - jak przekazała rzecznika prezydenta Dudy - będzie przewodniczyć chorwackiej delegacji - oraz z sekretarzem ds. energii USA Chrisem Wrightem wezmą udział w wydarzeniu biznesowym wysokiego szczebla w ramach szczytu.

Wieczorem w poniedziałek w Pałacu Prezydenckim odbędzie się oficjalny obiad wydawany przez prezydenta Dudę i jego małżonkę Agatę Kornahuser-Dudę dla uczestników szczytu. Także w poniedziałek - o czym w sobotę przypomniał prezydent - ma zostać podpisana tzw. umowa pomostowa między Polskimi Elektrowniami Jądrowymi a konsorcjum wykonawców Westinghouse-Bechtel.

We wtorek przed południem w hotelu Hilton zaplanowano dyskusję wysokiego szczebla z udziałem głów państw i szefów rządów Państw Inicjatywy Trójmorza podczas towarzyszącego szczytowi Forum Biznesu.

Po południu prezydent Andrzej Duda najpierw na dziedzińcu Zamku Królewskiego powita szefów delegacji uczestniczących w szczycie, potem zaplanowano family photo, a o godz. 14 na Zamku - sesję plenarną, podczas której planowane jest wystąpienie prezydenta RP.

Po godz. 16.30 prezydent Polski, prezydent Litwy Gitanas Nauseda i premier Chorwacji - spotkają się w Arkadach Kubickiego z przedstawicielami mediów.

Szczyt zakończy obiad roboczy wydawany na Zamku Królewskim przez prezydenta dla szefów delegacji uczestniczących.

Inicjatywa Trójmorza obchodzi w tym roku dziesiątą rocznicę powstania. Jubileuszowy szczyt ma nie tylko symbolicznie domknąć dekadę regionalnej współpracy, ale też wyznaczyć kierunki jej dalszego rozwoju. Jak podkreśla KPRP, podczas tegorocznego szczytu prezydenci mają dyskutować przede wszystkim o dekadzie funkcjonowania formatu trójmorskiego.

Szczytowi będzie towarzyszyć Forum Biznesu Inicjatywy Trójmorza, które jest platformą poszukiwania synergii gospodarczych i współpracy przedsiębiorców.

W ubiegły czwartek prezydent wyraził "żal i wielkie rozczarowanie", że szef MSZ Radosław Sikorski w wygłoszonej w Sejmie informacji o kierunkach polityki zagranicznej na 2025 r. nie wspomniał o Inicjatywie Trójmorza.

Sikorski powiedział z kolei, że prezydent Andrzej Duda wystosował zaproszenia na szczyt Trójmorza w Warszawie bez uzgodnienia z rządem. Według niego rząd nie wiedział, jaka ma być agenda i cel spotkania, a sam szczyt, jak zaznaczył szef polskiej dyplomacji, "to inicjatywa prezydencka". Zaznaczył, że prezydent jest zadowolony, że na szczyt Trójmorza przyjedzie sekretarz USA ds. energii. "Ale jednak zaprosił prezydenta Stanów Zjednoczonych (Donalda Trumpa), więc do nie jest do końca sukces" - ocenił szef MSZ.

Obecnie na liście Projektów Priorytetowych Trójmorza znajdują się 143 przedsięwzięcia realizowane w ramach trzech kategorii infrastrukturalnych: transportowej, energetycznej i cyfrowej. Część z nich została już wdrożona w całości. Do najistotniejszych z perspektywy strategicznych interesów Rzeczypospolitej należą: interkonektory gazowe z Litwą i Słowacją, droga ekspresowa Via Carpatia, kolejowy korytarz sieci bazowej TEN–T Bałtyk–Adriatyk, Rail–2–Sea – połączenie kolejowe pomiędzy portami w Gdańsku i Konstancy.

Powołanie Inicjatywy Trójmorza zainicjowali prezydenci Polski Andrzej Duda i Chorwacji Kolinda Grabar–Kitarović podczas spotkania przywódców państw regionu na marginesie Zgromadzenia Ogólnego ONZ w Nowym Jorku w 2015 roku. Rok ten jest uznawany za początek współpracy trójmorskiej, natomiast inauguracyjny szczyt Inicjatywy odbył się w Dubrowniku w 2016 r.

Inicjatywa początkowo skupiała 12 państw członkowskich UE: Austrię, Bułgarię, Chorwację, Czechy, Estonię, Łotwę, Litwę, Polskę, Rumunię, Słowację, Słowenię i Węgry. W 2023 r. grono to powiększyło się o Grecję i liczy obecnie 13 państw uczestniczących oraz 2 stowarzyszone państwa uczestniczące – Ukrainę i Mołdawię. Partnerami strategicznymi Inicjatywy Trójmorza są: Stany Zjednoczone, Japonia, Komisja Europejska i Niemcy.

PAP/red.