ETPC wydał decyzję ws. nowych sędziów TK. Chodzi o wykonywanie obowiązków

Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu wydał zabezpieczenie dotyczące nowych sędziów Trybunału Konstytucyjnego wybranych przez Sejm w marcu tego roku. ETPC zobowiązał polskie władze do „powstrzymania się od utrudniania objęcia i wykonywania obowiązków” przez wskazanych sędziów.

Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu wydał zabezpieczenie dotyczące nowych sędziów Trybunału Konstytucyjnego wybranych przez Sejm w marcu tego roku. ETPC zobowiązał polskie władze do „powstrzymania się od utrudniania objęcia i wykonywania obowiązków” przez wskazanych sędziów.

W marcu Sejm wybrał sześciu nowych członków Trybunału Konstytucyjnego. Dwójka z nich — Dariusz Szostek i Magdalena Bentkowska — została zaprzysiężona w Pałacu Prezydenckim. W przypadku pozostałych czterech osób kancelaria prezydenta wskazywała na konieczność dodatkowej analizy procedury.

9 kwietnia cała szóstka złożyła ślubowania w sejmowej Sali Kolumnowej, a następnie przekazała notarialnie poświadczone roty ślubowania do Kancelarii Prezydenta. Tego samego dnia urzędy objęli Szostek i Bentkowska. Prezes TK Bogdan Święczkowski uznał jednak, że Krystian Markiewicz, Maciej Taborowski, Marcin Dziurda i Anna Korwin-Piotrowska nie mogą rozpocząć pracy, ponieważ ich ślubowanie nie zostało złożone „wobec prezydenta”.

ETPC: decyzja jest natychmiast wykonalna

W opublikowanym oświadczeniu poinformowano, że:

„Europejski Trybunał Praw Człowieka (ETPC) w Strasburgu w dniu 5 maja 2026 roku w składzie siedmiu sędziów wydał jednomyślnie zabezpieczenie nakazujące Rzeczypospolitej Polskiej zapewnienie, aby jej właściwe władze publiczne powstrzymały się od utrudniania objęcia i wykonywania obowiązków sędziowskich przez sędziów Trybunału Konstytucyjnego wybranych przez Sejm w dniu 13 marca 2026 roku”.

Trybunał podkreślił również, że środek zabezpieczający jest „natychmiast skuteczny i wykonalny” oraz wiążący dla wszystkich organów państwa, w tym prezesa TK. Sprawa została zakwalifikowana jako priorytetowa.

ETPC zwrócił się również do polskich władz o przedstawienie informacji dotyczących sytuacji skarżących do 20 maja 2026 roku. O sprawie poinformowano także Komitet Ministrów Rady Europy.

W oświadczeniu zaznaczono ponadto:

„W świetle tego zabezpieczenia Prezes Trybunału Konstytucyjnego zobowiązany jest do niezwłocznego wykonania obowiązków ciążących na nim na mocy ustawy o statusie sędziego Trybunału Konstytucyjnego, w tym w szczególności art. 5 tej ustawy, który wskazuje, że Prezes Trybunału przydziela sędziom sprawy i stwarza warunki umożliwiające wypełnianie obowiązków sędziego”.

Skarga nowych sędziów TK

Skargę do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka złożyli Marcin Dziurda, Anna Korwin-Piotrowska, Krystian Markiewicz i Maciej Taborowski. Reprezentująca ich przed ETPC mec. Sylwia Gregorczyk-Abram podkreślała w TVN24, że takie zabezpieczenia stosowane są wyłącznie w wyjątkowych sytuacjach i nie podlegają odwołaniu.

Jak wyjaśniła, decyzja oznacza, że po pojawieniu się sędziów w Trybunale Konstytucyjnym prezes TK powinien przydzielić im pokoje oraz sprawy.

— Oczekuję, że to się wydarzy, ponieważ jest to zabezpieczenie, które jest natychmiast wykonalne, skuteczne i tutaj nie ma pola do żadnej dyskusji i interpretacji. Organy publiczne, w tym prezes Trybunału Konstytucyjnego, powinni to zabezpieczenie wykonać natychmiast — mówiła Gregorczyk-Abram.

Dodała również:

— Jesteśmy częścią porządku Rady Europy, która wstawiła się za prawidłowo wybranymi sędziami kluczowego organu konstytucyjnego w jednym z krajów członkowskich po to, żeby zabezpieczyć zarówno interes tych sędziów, jak i interes samego TK.

Tusk komentuje decyzję

Do decyzji ETPC odniósł się również premier Donald Tusk.

„Europejski Trybunał Praw Człowieka rozstrzygnął jednoznacznie sprawę wybranych przez sejm sędziów Trybunału Konstytucyjnego. Państwo ma obowiązek usunięcia wszelkich przeszkód uniemożliwiających im orzekanie. Dotarło?” — napisał szef rządu w mediach społecznościowych.