Interesujący sondaż o naszych preferencjach

Zmienia się stosunek Polaków do innych narodów – wynika z najnowszego badania Instytutu Badań Rynkowych i Społecznych IBRiS. Choć wciąż dominują pozytywne oceny własnej nacji, zauważalne są wyraźne przesunięcia w postrzeganiu innych krajów, w tym znaczący spadek sympatii wobec Amerykanów.

Polacy o Polakach – bardzo dobre zdanie

Z badania wynika, że Polacy niezmiennie postrzegają siebie w bardzo pozytywnym świetle. Aż 79 proc. respondentów ocenia własny naród dobrze – w tym 41 proc. zdecydowanie pozytywnie, a 38 proc. raczej pozytywnie. Negatywne zdanie o Polakach wyraża jedynie 4 proc. badanych, natomiast 17 proc. pozostaje obojętnych.

W porównaniu z rokiem 2023 widać jednak lekki spadek entuzjazmu – trzy lata temu pozytywnie o Polakach wypowiadało się aż 87 proc. respondentów, a obojętność deklarowało tylko 10 proc.

Najbliżsi sąsiedzi w czołówce sympatii

Poza własnym narodem Polacy najcieplej oceniają Czechów i Słowaków. Pozytywne opinie o Czechach wyraża 65 proc. ankietowanych, a o Słowakach 63 proc. Negatywne nastawienie wobec tych narodów deklaruje zaledwie 2–3 proc. respondentów.

Wysokie notowania mają również mieszkańcy krajów skandynawskich oraz Japonii. Duńczycy, Finowie, Szwedzi i Japończycy uzyskują od 59 do 60 proc. pozytywnych ocen. Brytyjczyków dobrze ocenia 52 proc. badanych, a Francuzów 51 proc.

Wyraźny spadek sympatii wobec Amerykanów

Jednym z najbardziej zaskakujących wyników badania jest silny spadek sympatii wobec Amerykanów. W 2023 roku aż 72 proc. Polaków oceniało ich pozytywnie, a tylko 2 proc. negatywnie. Obecnie pozytywne nastawienie deklaruje już tylko 49 proc. respondentów, natomiast negatywne – 11 proc. Obojętność wobec Amerykanów wyraża 41 proc. badanych.

Eksperci wskazują, że może to oznaczać osłabienie jednoznacznie proamerykańskich nastrojów i przejście do bardziej zdystansowanych ocen. W rankingu sympatii Amerykanie spadli z drugiego miejsca na jedenaste.

Rosjanie na końcu, pogorszenie nastrojów wobec Ukraińców

Najgorsze notowania wśród Polaków mają Rosjanie – aż 57 proc. badanych deklaruje wobec nich niechęć, a tylko 18 proc. pozytywne nastawienie. Obojętność wyraża 26 proc. respondentów. Negatywne oceny utrzymują się na podobnym, wysokim poziomie jak w 2023 roku.

Wyraźnie pogorszyły się także nastroje wobec Ukraińców. Odsetek ocen negatywnych wzrósł z 20 do 27 proc., a pozytywnych spadł z 53 do 46 proc. Autorzy badania wskazują, że może to być efekt zmęczenia społeczeństwa długotrwałymi skutkami wojny.

Zmiany w postrzeganiu innych narodów

Badanie pokazuje również spadek sympatii wobec Żydów – pozytywne oceny spadły z 39 do 24 proc., a negatywne wzrosły z 20 do 30 proc. Z kolei wobec Arabów nastąpiła poprawa nastrojów: pozytywne opinie wzrosły z 23 do 30 proc., a negatywne spadły z 41 do 25 proc.

W przypadku Chińczyków odnotowano wzrost pozytywnych ocen z 30 do 41 proc. Jednocześnie aż połowa respondentów deklaruje wobec nich postawę obojętną, co – zdaniem autorów badania – sugeruje, że Chiny są coraz częściej postrzegane w kategoriach gospodarczych i politycznych, a nie emocjonalnych.

Eksperci podkreślają, że sympatie narodowościowe Polaków stają się coraz mniej trwałe i coraz silniej zależą od bieżących wydarzeń politycznych oraz debaty publicznej.

Metodologia badania

Badanie przeprowadzono w dniach 30–31 stycznia 2026 roku metodą CATI (wywiady telefoniczne) na reprezentatywnej grupie 1067 dorosłych Polaków. Poprzednia edycja badania została zrealizowana 27–28 października 2023 roku na próbie 1100 osób.