Reforma PIP może przynieść budżetowi miliardy – rząd wciąż się spiera

Rząd planuje rewolucję na rynku pracy – inspektorzy Państwowej Inspekcji Pracy mają zyskać prawo do przekształcania fikcyjnych umów cywilnoprawnych w etaty. Ministerstwo Finansów już policzyło potencjalne zyski – 212 mln zł rocznie za każde 10 proc. umów zamienionych na etaty. Ale projekt wywołał gorącą dyskusję w rządzie.

Reforma Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) to jeden z najgłośniejszych projektów przygotowywanych przez resort rodziny i pracy. Zakłada ona, że inspektorzy PIP będą mogli wydawać decyzje administracyjne uznające, że dana umowa cywilnoprawna lub samozatrudnienie faktycznie spełniają warunki stosunku pracy.

Celem zmian ma być walka z tzw. fikcyjnym samozatrudnieniem i nadużywaniem umów „śmieciowych”. Jak wynika z dokumentu Ministerstwa Finansów, przekazanego Komisji Europejskiej, każde 10 proc. takich umów przekształconych w etaty przyniosłoby budżetowi państwa dodatkowe 212 mln zł rocznie.

Ministerstwo szacuje, że problem fikcyjnego samozatrudnienia może dotyczyć nawet 160 tys. osób. Nowy system ma też zakładać lepszą wymianę danych pomiędzy PIP, ZUS i Krajową Administracją Skarbową – wspólne analizy mają wskazywać firmy, które najczęściej omijają prawo pracy.

Jednak – jak donosi money.pl – projekt budzi poważne kontrowersje w samym rządzie. Minister Maciej Berek, nadzorujący prace legislacyjne, ocenia, że propozycje resortu rodziny „idą zbyt daleko”.
– Nie może zyskać akceptacji projekt, w którym jednoosobowo jakiś urzędnik mógłby decydować o istnieniu lub nieistnieniu firm – mówił w rozmowie z money.pl.

Wątpliwości dotyczą też ewentualnych skutków wstecznych decyzji inspektorów – czyli konieczności zapłaty przez przedsiębiorców zaległych składek i podatków.

Łukasz Kozłowski, główny ekonomista Federacji Przedsiębiorców Polskich, w rozmowie z money.pl zwraca uwagę, że między resortami widać rozbieżności:
– Ministerstwo Finansów koncentruje się na samozatrudnieniu, a resort rodziny mówi głównie o umowach cywilnoprawnych. Widać, że nie ma jeszcze jednej wizji tej reformy – komentuje.

Według ekspertów reforma PIP to nie tylko krok w stronę uporządkowania rynku pracy, ale też sposób na zwiększenie wpływów do budżetu, co ma pomóc w realizacji zaleceń Brukseli w ramach procedury nadmiernego deficytu.

W tym samym dokumencie przesłanym do Komisji Europejskiej Ministerstwo Finansów wskazało również inne działania fiskalne – m.in. podniesienie stawek VAT na napoje energetyczne i bezalkoholowe odpowiedniki alkoholi, co miałoby przynieść ponad 435 mln zł w drugiej połowie 2026 r.

Łącznie rząd liczy na wpływy rzędu 18,7 mld zł rocznie, ale jak zauważa money.pl, część ustaw może napotkać prezydenckie weto. Reforma PIP – choć kluczowa dla rynku pracy – wciąż więc pozostaje w zawieszeniu.

Źródło: money.pl