Droga do stałego pobytu w UK podwójnie dłuższa? Polacy i inni migranci w niepewności

Rząd Wielkiej Brytanii podwaja okres wymagany do uzyskania prawa stałego pobytu — z pięciu do dziesięciu lat. Zmiana, która ma wejść w życie jesienią 2026 roku, dotknie nie tylko nowych przyjezdnych, lecz także osoby już mieszkające i pracujące w UK. Polacy na wizach Skilled Worker będą musieli zrewidować swoje plany życiowe i zawodowe.

Wielka Brytania wprowadza kontrowersyjne zmiany w systemie przyznawania Indefinite Leave to Remain (ILR). Minister spraw wewnętrznych Shabana Mahmood ogłosiła, że minimalny okres wymagany do ubiegania się o prawo stałego pobytu wzrasta z pięciu do dziesięciu lat. Co więcej, nowe przepisy mają objąć także osoby, które już mieszkają w Wielkiej Brytanii i planowały swoje życie według dotychczasowych regulacji.

Najbardziej narażeni na konsekwencje zmian będą pracownicy na wizach Skilled Worker, w tym tysiące Polaków zatrudnionych m.in. jako opiekunowie, magazynierzy czy kierowcy. Do tej pory droga do ILR była relatywnie prosta: pięć lat legalnej pracy, zdany egzamin z angielskiego i spełnione kryteria finansowe. Teraz oczekiwanie wydłuży się dwukrotnie, a dla osób na niższych stanowiskach czas oczekiwania może być jeszcze dłuższy.

Reforma budzi kontrowersje także ze względu na retroaktywne zastosowanie nowych zasad. Oznacza to, że osoby przyjeżdżające np. w 2022 roku, które liczyły na złożenie wniosku w 2027 roku, mogą być zmuszone czekać do 2032 roku.

Wprowadzenie zmian wywołało sprzeciw wśród parlamentarzystów. Ponad 100 osób z różnych ugrupowań, w tym posłowie Partii Pracy, podpisało list wzywający rząd do wycofania retroaktywnego stosowania nowych przepisów. Była wicepremier Angela Rayner określiła plan jako „nie-brytyjski”, a część parlamentarzystów rozważa procedury wymuszające debatę nad zmianami.

Oprócz wydłużenia okresu oczekiwania, rząd wprowadza dodatkowe kryteria. Oprócz niekaralności i stabilnych zarobków powyżej £12 570 przez co najmniej 3–5 lat, wymagany będzie wyższy poziom znajomości angielskiego (B2 zamiast B1). Dla uchodźców droga do ILR może się wydłużyć nawet do 20 lat.

Eksperci ostrzegają, że dla Polaków i innych migrantów nowe przepisy oznaczają konieczność planowania życia w UK w dłuższej perspektywie i ponownego przeliczania kariery zawodowej. Prawnicy imigracyjni zalecają, aby osoby, które już kwalifikują się do ILR, złożyły wnioski zanim nowe przepisy wejdą w życie.