„Nie spoczniemy” – mocne słowa prezydenta w rocznicę tragicznych wydarzeń

W 82. rocznicę zbrodni dokonanej na polskich mieszkańcach dawnej wsi na Kresach, prezydent Karol Nawrocki zapowiedział, że państwo polskie nie ustanie w poszukiwaniach i godnym upamiętnieniu wszystkich ofiar. W swoim liście podkreślił zarówno konieczność prawdy historycznej, jak i potrzebę współpracy oraz szacunku w relacjach polsko-ukraińskich.

28 lutego 1944 roku w Hucie Pieniackiej doszło do jednej z najbardziej tragicznych zbrodni na polskiej ludności cywilnej podczas II wojny światowej. Polscy mieszkańcy wsi zostali zamordowani przez ukraińskich żołnierzy dywizji SS „Galizien” oraz ukraińskich nacjonalistów. Ocalało około 160 osób – to dzięki ich świadectwom i wspomnieniom pamięć o wydarzeniach przetrwała dekady.

Prezydent przypomniał, że prawda o zbrodniach na Polakach była w czasach PRL manipulowana i wykorzystywana instrumentalnie w polityce historycznej komunistycznych władz. Mimo to pamięć o ofiarach nie została zatarta.

W swoim liście prezydent zadeklarował jednoznacznie: państwo polskie nie spocznie, dopóki wszystkie szczątki zamordowanych rodaków nie zostaną odnalezione i godnie pochowane. Zapewnił również, że ofiary, sprawiedliwi oraz sprawcy zajmą należne im miejsce w pamięci historycznej Europy – zgodnie z prawdą o ich czynach i postawach.

To jasna zapowiedź kontynuacji prac poszukiwawczych i ekshumacyjnych oraz dążenia do pełnego wyjaśnienia losów ofiar.

Prezydent zwrócił uwagę, że Ukraina od czterech lat broni się przed rosyjską agresją. W tym kontekście podkreślił znaczenie współpracy, wzajemnego zrozumienia i szacunku między narodami.

Jednocześnie przypomniał słowa prezydenta Lecha Kaczyńskiego z 2009 roku: „Prawdziwa przyjaźń wymaga mówienia całej prawdy, także tej najtrudniejszej i najboleśniejszej”. To właśnie prawda historyczna – nawet bolesna – ma być fundamentem autentycznej relacji między Polską a Ukrainą.

W liście wspomniano także o grudniowym spotkaniu w Warszawie z prezydentem Ukrainy, podczas którego – obok spraw bieżących – poruszono kwestie historyczne. Strona ukraińska zadeklarowała gotowość do współpracy przy dalszych ekshumacjach polskich ofiar zbrodni OUN–UPA, w tym rozpatrzenie 26 wniosków IPN.

Prezydent z zadowoleniem przyjął również decyzję o 50-letnim bezpłatnym użyczeniu katolickiej parafii w Kijowie zabytkowego kościoła św. Mikołaja. Wyraził nadzieję, że ubiegłoroczny pogrzeb ofiar ekshumowanych w Puźnikach będzie początkiem kolejnych podobnych uroczystości.

Dodatkowo 18 lutego Ministerstwo Kultury Ukrainy wydało ostateczną zgodę na prace poszukiwawcze szczątków zamordowanych Polaków na terenie dawnej Huty Pieniackiej.

Prezydent odniósł się także do projektu ustawy skierowanego do Sejmu 26 września 2025 roku. Zgodnie z jego założeniami w Polsce karane będzie rozpowszechnianie fałszywych twierdzeń dotyczących zbrodni popełnionych przez członków i współpracowników OUN–UPA oraz innych formacji kolaborujących z III Rzeszą Niemiecką – w szczególności w odniesieniu do ludobójstwa na Wołyniu.

Zdaniem prezydenta nowe przepisy mają skłonić do refleksji osoby odpowiedzialne za edukację i politykę historyczną po obu stronach granicy.

List prezydenta w rocznicę zbrodni w Hucie Pieniackiej jest jednocześnie deklaracją determinacji i wezwaniem do odpowiedzialności. Z jednej strony podkreśla obowiązek państwa wobec ofiar i ich rodzin, z drugiej – wskazuje, że trwałe pojednanie może opierać się wyłącznie na prawdzie.

82 lata po tragedii pamięć wciąż pozostaje żywa – i nadal domaga się sprawiedliwości.