Po 91 latach nieznane nagranie z pogrzebu Piłsudskiego ujrzało światło dzienne [WIDEO]

Narodowe Archiwum Cyfrowe udostępniło niezwykły film z pogrzebu marszałka Józefa Piłsudskiego. To jedyne znane prywatne nagranie z uroczystości żałobnych w Krakowie z maja 1935 roku, odnalezione przypadkiem na rynku antykwarycznym.

Po ponad dziewięciu dekadach światło dzienne ujrzał wyjątkowy zapis jednego z najważniejszych wydarzeń w historii II Rzeczypospolitej. Narodowe Archiwum Cyfrowe opublikowało nieznany dotąd amatorski film przedstawiający pogrzeb marszałka Józefa Piłsudskiego w Krakowie.

Unikatowe nagranie zostało odnalezione na rynku antykwarycznym i przejęte przez Archiwa Państwowe dzięki wykorzystaniu prawa pierwokupu. To jedyny znany prywatny film dokumentujący uroczystości żałobne z maja 1935 roku.

Autor nagrania, Tadeusz Rowiński – krakowski stomatolog i pasjonat filmu – uwiecznił wydarzenia 18 maja 1935 roku na taśmie 8 mm. Film trwa ponad siedem minut i, choć pozbawiony dźwięku, oddaje niezwykłą atmosferę tamtych dni. Kamera zarejestrowała tłumy żałobników, fragmenty konduktu pogrzebowego oraz najważniejsze postacie życia publicznego II RP, w tym prezydenta Ignacego Mościckiego i generała Edwarda Śmigłego-Rydza.

Materiał wyróżnia się wyjątkowym charakterem. W przeciwieństwie do oficjalnych kronik filmowych nie był tworzony na potrzeby propagandy czy państwowej dokumentacji. Pokazuje emocje i przebieg wydarzeń z perspektywy zwykłego obserwatora – bez inscenizacji i oficjalnego komentarza.

Narodowe Archiwum Cyfrowe podkreśla, że choć pogrzeb Piłsudskiego był wielokrotnie fotografowany, podobnego filmu do tej pory nie było w państwowych zbiorach. Dlatego odkrycie uznano za niezwykle cenne źródło historyczne i dokument epoki.

Eksperci ocenili stan zachowania taśmy jako bardzo dobry, co pozwoliło na jej zabezpieczenie i rozpoczęcie procesu digitalizacji. Udostępniona obecnie wersja ma charakter techniczny, ale w przyszłości NAC planuje publikację materiału po pełnej rekonstrukcji cyfrowej.

Śmierć Józefa Piłsudskiego 12 maja 1935 roku była dla milionów Polaków symbolicznym końcem pewnej epoki. Sześciodniowe uroczystości żałobne zgromadziły tłumy obywateli, a pochówek Marszałka na Wawelu stał się jednym z najbardziej pamiętnych momentów międzywojennej Polski.