To był błąd. Ursula von der Leyen o przyszłości Europy

Europa odwróciła się od energetyki jądrowej, tracąc niezawodne źródło energii. Ursula von der Leyen przyznaje, że to był błąd i zapowiada powrót do technologii jądrowych. Chce, aby europejskim produktem eksportowym stały się reaktory nowej generacji.

– „Odejście od energii jądrowej było strategicznym błędem Unii Europejskiej” – przyznała Ursula von der Leyen podczas międzynarodowego szczytu w Paryżu.

Szefowa Komisji Europejskiej zwróciła uwagę, że Europa nie produkuje ani ropy, ani gazu, a import paliw kopalnych bywa drogi i niestabilny, co boleśnie obnażył trwający kryzys na Bliskim Wschodzie.

Von der Leyen przypomniała, że jeszcze w 1990 roku jedna trzecia energii elektrycznej w Europie pochodziła z energetyki jądrowej, a dziś jest to tylko 15 proc.

– Europa odwróciła się od niezawodnego i niedrogiego źródła energii o niskiej emisji i powinna teraz to zmienić – podkreśliła.

Szefowa KE zaznaczyła też, że UE dysponuje własnymi źródłami energii jądrowej i odnawialnej, które w połączeniu mogłyby zapewnić bezpieczeństwo dostaw energii.

Von der Leyen przyznała, że europejskim produktem eksportowym powinny stać się reaktory jądrowe nowej generacji.

W zeszłym roku UE zmieniła przepisy umożliwiające finansowanie budowy elektrowni jądrowych i inwestycji w paliwa jądrowe ze środków publicznych.

Zawarto też pierwsze na świecie przemysłowe porozumienie dotyczące małych reaktorów modułowych (SMR) i przekazano ponad 5 mld euro na badania nad syntezą jądrową w ramach projektu ITER.

fot. PAP/EPA/ABDUL SABOOR / POOL

Szefowa KE zapowiedziała nową europejską strategię dotyczącą małych reaktorów modułowych.

– Chcemy, aby ta nowa technologia była gotowa do użytku w Europie na początku lat 30. XXI wieku, tak aby mogła odgrywać kluczową rolę obok tradycyjnych reaktorów jądrowych – zapowiedziała.

Strategia opierać się ma na trzech filarach, to: piaskownice regulacyjne – pozwalające przedsiębiorstwom testować technologie;  wzmocnienie inwestycji – 200 mln euro gwarancji z ETS na prywatne inwestycje w technologie jądrowe i współpraca państw członkowskich – przyspieszenie zezwoleń, ujednolicenie przepisów, rozwój europejskich łańcuchów wartości dla paliw jądrowych.

– Firmy z państw członkowskich i zaufani partnerzy również powinni połączyć siły. Mogłyby one na przykład wspólnie inwestować w badania, obiekty testowe i tworzenie europejskich łańcuchów wartości dla paliw jądrowych  – mówiła przewodnicząca KE.

Von der Leyen podkreśliła, że UE nie będzie skupiać się wyłącznie na SMR, a chce wzmocnić szeroko pojęty ekosystem jądrowy – od paliwa po technologie, od łańcuchów dostaw po umiejętności.

Obecnie w Europie działa pół miliona wysoko wykwalifikowanych pracowników w sektorze jądrowym, więcej niż w Stanach Zjednoczonych i Chinach.

W środę podczas debaty w Parlamencie Europejskim von der Leyen przyznała, że powrót do importu paliw kopalnych z Rosji do UE byłby „strategicznym błędem”, który sprawiłby, że Unia stałaby się bardziej zależna i podatna na zagrożenia.

Szefowa KE znów podkreśliła, że Unia Europejska ma własne odnawialne źródła energii oraz energię jądrową.

– Ich ceny były takie same w ciągu ostatnich 10 dni. Mimo to w obecnym kryzysie niektórzy twierdzą, że powinniśmy porzucić naszą długoterminową strategię, a nawet wrócić do rosyjskich paliw kopalnych – mówiła von der Leyen.

Przewodnicząca Komisji Europejskiej zastrzegła jednak, że byłby to „strategiczny błąd”.

– Uczyniłoby nas to bardziej zależnymi, bardziej podatnymi na zagrożenia i słabszymi. Dlatego powinniśmy trzymać się naszej długoterminowej strategii. Możemy być przy tym bardziej pragmatyczni i mądrzejsi w jej wdrażaniu, ale kierunek, w którym zmierzamy, jest właściwy – powiedziała.