Andrzej Poczobut odebrał Order Orła Białego. Wzruszające chwile podczas uroczystości

Andrzej Poczobut, dziennikarz i działacz polskiej mniejszości na Białorusi, odebrał w niedzielę z rąk prezydenta Karola Nawrockiego Order Orła Białego. Uroczystość odbyła się kilka dni po jego zwolnieniu z białoruskiego więzienia, gdzie przebywał od marca 2021 roku.

Prezydent przyznał Poczobutowi najwyższe polskie odznaczenie państwowe już 11 listopada 2025 roku. Jak podkreślono, Order został nadany „w uznaniu znamienitych zasług w działalności na rzecz Polaków na Białorusi, w szczególności za walkę o prawa człowieka i niezłomną postawę w konfrontacji z przejawami odradzających się reżimów totalitarnych”.

Zaproszenie do odebrania odznaczenia trafiło do działacza w ubiegłym tygodniu, po jego uwolnieniu z kolonii karnej.

Długie owacje podczas uroczystości

Po odebraniu Orderu Orła Białego uczestnicy uroczystości nagrodzili Andrzeja Poczobuta długimi brawami. Dziennikarz od lat był symbolem walki o prawa Polaków mieszkających na Białorusi oraz wolność słowa.

Represje wobec działacza polskiej mniejszości

Poczobut przez wiele lat współpracował z polskimi mediami, relacjonując sytuację polityczną i społeczną na Białorusi. Za krytykę władz w Mińsku, w tym Alaksandra Łukaszenki, wielokrotnie trafiał do aresztu i stawał przed sądem.

25 marca 2021 roku został zatrzymany przez białoruskie służby. Władze zarzuciły mu m.in. „rehabilitację nazizmu”, wskazując na jego działalność dotyczącą pielęgnowania polskiej kultury i publikacje prasowe.

Osiem lat kolonii karnej

Po długim pobycie w areszcie Andrzej Poczobut został 8 lutego 2023 roku skazany na osiem lat kolonii karnej o zaostrzonym rygorze. Apelację od wyroku oddalił białoruski Sąd Najwyższy, a działacz trafił do kolonii karnej w Nowopołocku.

Wymiana więźniów na granicy

Do uwolnienia Poczobuta doszło 28 kwietnia podczas wymiany więźniów przeprowadzonej na granicy Polski i Białorusi. Operacja odbyła się według formuły „pięciu za pięciu”. W ramach porozumienia Mińsk zwolnił trzech Polaków, w tym Andrzeja Poczobuta, a także dwóch obywateli Mołdawii.

Trump miał naciskać na uwolnienie

Wysłannik USA ds. Białorusi John Coale poinformował później, że Andrzej Poczobut znajdował się na szczycie listy osób przeznaczonych do uwolnienia. Jak przekazał, na jego zwolnienie naciskał prezydent USA Donald Trump po rozmowie z prezydentem Karolem Nawrockim, która odbyła się we wrześniu ubiegłego roku.

Uroczystości w rocznicę Konstytucji 3 maja

Ceremonia wręczenia Orderu odbyła się podczas obchodów Święta Narodowego Trzeciego Maja. Święto upamiętnia uchwalenie Konstytucji 3 maja z 1791 roku — pierwszej konstytucji w nowożytnej Europie i drugiej na świecie po konstytucji amerykańskiej.

Rocznica została ustanowiona świętem państwowym w 1919 roku. W czasach PRL publiczne obchody były zakazane, a święto przywrócono oficjalnie w 1990 roku.