Rekordowa absencja w pracy. Dane ZUS pokazują skalę L4

W 2025 roku do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych trafiło 27,5 mln zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy. Łącznie oznaczało to 290,5 mln dni absencji chorobowej. Z danych wynika, że ze zwolnienia lekarskiego skorzystał statystycznie co drugi ubezpieczony w ZUS.

Dane ZUS pokazują wzrost liczby dni absencji chorobowej. W 2025 roku było ich o pół miliona więcej niż rok wcześniej i o 8 mln więcej niż w 2021 roku. Przeciętna długość zwolnienia lekarskiego wyniosła 11 dni.

Do rejestru trafiło 27,5 mln zwolnień. Obejmowały one zarówno chorobę własną, jak i opiekę nad dziećmi lub innymi członkami rodziny. Z tytułu chorób własnych lekarze wystawili 24,2 mln zaświadczeń, które dały łącznie 277,6 mln dni absencji.

Wzrosła również liczba krótkich zwolnień. W 2025 roku wystawiono 9,8 mln zaświadczeń z tytułu choroby własnej trwających do pięciu dni. Rok wcześniej było ich 9,5 mln.

W tej grupie znalazło się 1,8 mln zwolnień jednodniowych. W 2024 roku takich zaświadczeń było 1,7 mln.

Najwięcej dni absencji spowodowały choroby układu mięśniowo-szkieletowego i tkanki łącznej. Chodzi m.in. o schorzenia kręgosłupa i stawów. W 2025 roku odpowiadały one za 42,4 mln dni nieobecności w pracy.

Na drugim miejscu znalazły się zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania. Były powodem 34,1 mln dni absencji. To wyraźny wzrost wobec 2024 roku, kiedy z tego powodu odnotowano 30,3 mln dni nieobecności.

Kolejne miejsca zajęły choroby układu oddechowego, które przełożyły się na 32,9 mln dni absencji, urazy i zatrucia z wynikiem 31,7 mln dni oraz ciąża, poród i połóg — 31,6 mln dni. Jednostki chorobowe związane z COVID-19 odpowiadały za 1,2 mln dni absencji, wobec 1,7 mln rok wcześniej.

Rosnąca liczba zwolnień związanych z zaburzeniami psychicznymi jest jednym z najważniejszych wniosków płynących z danych ZUS. W analizach jako przyczyny coraz częściej wskazywane są przeciążenie, stres, wypalenie zawodowe, nadmiar obowiązków, brak równowagi między pracą a życiem prywatnym oraz złe relacje w miejscu pracy.

W porównaniu z 2021 rokiem liczba zaświadczeń lekarskich wzrosła o 11,8 proc. Liczba dni absencji zwiększyła się w tym czasie o 2,8 proc.

Od połowy kwietnia obowiązują zmienione przepisy dotyczące kontroli zwolnień lekarskich. ZUS zyskał szersze możliwości sprawdzania osób przebywających na L4, także poza adresem wskazanym w zwolnieniu.

Jednocześnie zmieniły się zasady odbierania zasiłku chorobowego. Kluczowe ma być wykazanie, że dana aktywność była niezgodna z celem zwolnienia i mogła negatywnie wpływać na leczenie. Nowe przepisy dopuszczają też wykonywanie incydentalnych czynności, jeśli wymagają tego istotne okoliczności.