Dla uprawnionych do świadczeń z KRUS

Jakie świadczenia przedemerytalne przysługują rolnikom, którzy jeszcze nie osiągnęli podsta- wowego wieku emerytalnego? Przedstawiamy zasady przyznawania częściowej oraz okreso- wej emerytury rolniczej.

Częściowa emerytura rolnicza oraz emerytura okresowa to nowe świadczenia ubezpieczenia społecznego rolników, wprowadzone nowelizacją ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z 11 maja 2012 roku.

Częściowa emerytura rolnicza Przysługuje ubezpieczonym w KRUS (rolnikom, domowni- kom) przed osiągnięciem podstawowego wieku emerytalnego. Do jej ustalenia muszą być spełnione warunki: wieku oraz okresu podlegania rolniczemu ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu. W przypadku kobiet wymagane jest ukończenie co najmniej 62 lat i posiadanie 35 lat ubezpieczenia. W przypadku mężczyzn konieczne jest osiągnięcie 65 lat i legitymowanie się co najmniej 40-letnim okresem rolniczego ubezpieczenia emerytalno-rentowego, przy czym mężczyznom urodzonym w 1948 roku są uwzględniane okresy innego ubezpieczenia, o ile nie zostały one przyjęte do ustalenia prawa do innego świadczenia. Częściowa emerytura rolnicza odpowiada 50 proc. emerytury rolniczej ustalonej na ogólnych zasadach i nie podlega podwyższeniu do kwoty emerytury podstawowej. Świadczenie to nie zostanie natomiast zawieszone ani zmniejszone, jeżeli uprawniony nie zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej lub będzie osiągał przychody z działalności pozarolniczej, podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. Częściowa emerytura będzie z urzędu zamienio- na na emeryturę rolniczą z chwilą osiągnięcia przez osobę uprawnioną wieku emerytalnego. Okresowa emerytura rolnicza Jest to świadczenie dla rolników, którym upłynął okres, na jaki Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ustaliła im prawo do renty strukturalnej, a którzy po tym okresie nie osiągnęli jeszcze wieku emerytalnego. Składając wniosek o emeryturę okresową do właściwej jednostki KRUS (placówki terenowej, oddziału re- gionalnego), należy udokumentować go decyzją ARiMR o przyznaniu renty strukturalnej. Okresowa emerytura odpowiada wysokości emerytury podstawowej (aktualnie wynoszącej 844,45 zł brutto) i przysługuje do osiągnięcia wieku emerytalnego. Po okresie korzystania z okresowej emerytury osoby posiadające co najmniej 25-letni okres ubezpieczenia emerytalno-rentowego mogą ubiegać się o pełną emeryturę rolniczą. Dla przypomnienia warto podać, od 1 stycznia 2013 roku obowiązuje nowy wiek emerytalny, którego stopniowe podwyższanie i sukcesywne zrównywanie dla kobiet i mężczyzn uregulowano w art. 19 ust. 1a i 1b ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Wiek ten jest wydłużany o 1 miesiąc w każdym kwartale, czyli o 3 miesiące w każdym roku. Pełnym wiekiem emery- talnym, wynoszącym 67 lat, będą musiały legitymować się kobie- ty urodzone po 30 września 1973 r. i mężczyźni urodzeni po 30 września 1953 roku.

Wakacje to czas wytężonych prac na roli. Co wówczas, jeżeli przydarzy się wypadek?

Stały lub długotrwały uszczerbek na zdrowiu spowodowany wypadkiem przy pracy rolniczej lub rolniczą chorobą zawodową uprawnia do jednorazowego odszkodowania, a w sytuacjach uzasadnionych stanem zdrowia pacjenta — do zasiłku chorobowego i ewentualnej rehabilitacji leczniczej, w ramach rzeczowych świadczeń z KRUS. Ustalenie na wniosek osoby zainteresowanej prawa do wymienionych świadczeń wymaga określonego postępowania. Miejsce i przedmioty muszą być zabezpieczone Każdy wypadek przy pracy w gospodarstwie rolnym powinien być zgłoszony do KRUS bezzwłocznie, jednak nie później niż do 6 miesięcy od daty zdarzenia. Zgłoszenia może dokonać sam poszkodowany lub inna osoba, bezpośrednio w siedzibie KRUS lub za pośrednictwem poczty, telefonicznie albo pocztą elektroniczną. Po przyjęciu zgłoszenia wypadku właściwa jednostka organizacyjna Kasy ustala, czy w dniu zaistnienia wypadku poszkodowany podlegał ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu, co warunkuje wszczęcie postępowania dowodowego, w celu wyjaśnienia okoliczności i przyczyn wypadku. To dlatego miejsce i przedmioty związane z wypadkiem muszą być zabezpieczone. Dopiero protokół sporządzony przez pracownika KRUS po oględzinach miejsca wypadku i podpisany przez poszkodowanego oraz przesłuchania ewentualnych świadków są podstawą do uznania bądź nieuznania zdarzenia za wypadek przy pracy rolniczej w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Kwota odszkodowania proporcjonalna do uszczerbku Ubezpieczonemu rolnikowi (domownikowi), który doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku przy pracy rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej, lub członkom rodziny ubezpieczonego, który zmarł wskutek takiego wypadku lub rolniczej choroby zawodowej, przysługuje m.in. jednorazowe odszkodowanie. Wysokość jego świadczenia jest orzekana w postępowaniu orzeczniczym — w I instancji przez lekarzy rzeczoznawców Kasy, w II instancji — przez komisje lekarskie Kasy. Kwota odszkodowania jest proporcjonalna do określonego procentowo stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Jednorazowe odszkodowanie nie zostanie przyznane, jeżeli ubezpieczony spowodował wypadek umyślnie albo wskutek rażącego niedbalstwa, lub sam w znacznym stopniu przyczynił się do wypadku, będąc nietrzeźwym lub pod wpływem środków odurzających, substancji psychotropowych czy innych środków o podobnym działaniu. Należy przestrzegać zaleceń prewencyjnych Wielu wypadkom przy pracy rolniczej można by zapobiec, przestrzegając zaleceń prewencyjnych KRUS. Dla zwiększenia bezpieczeństwa życia i zdrowia wszystkich uczestników gospodarstwa rolnego ważne są m.in.: ład i porządek w obejściu gospodarstwa; użytkowanie sprawnych maszyn i urządzeń wyposażonych w osłony i zabezpieczenia ruchomych części; zabezpieczenie maszyn podczas pracy i postoju oraz wykonywania napraw; usuwanie awarii, zanieczyszczeń i zapchań tylko po wyłączeniu silnika i WOM; nieprzewożenie osób na przyczepach, błotnikach ciągników, w nieprzystosowanych do tego celu kabinach ciągników, na zaczepach, pomostach i ładunkach; zabezpieczenia przewożonych ładunków objętościowych przed upadkiem i osunięciem ze środka transportu; używanie antypoślizgowego obuwia na protektorowanej podeszwie oraz odzieży roboczej przylegającej do ciała; zapewnienie właściwej opieki dzieciom.

www.krus.gov.pl