Nowy sojusz na północy. Te kraje mówią „nie” broni jądrowej

Przywódcy sześciu państw – Norwegii, Danii, Szwecji, Finlandii, Islandii i Kanady – spotkali się w Oslo, by omówić przyszłość bezpieczeństwa i współpracy w regionie arktycznym. Liderzy jednoznacznie sprzeciwili się rozmieszczaniu broni jądrowej na swoich terytoriach, a jednocześnie zapowiedzieli zacieśnienie współpracy gospodarczej, technologicznej i militarnej w obliczu rosnących napięć międzynarodowych.

Szczyt państw nordyckich i Kanady w Oslo przyniósł jasny sygnał dotyczący przyszłości bezpieczeństwa na północy Europy i w Arktyce. Przywódcy Norwegii, Danii, Szwecji, Finlandii, Islandii oraz Kanady podkreślili, że nie planują rozmieszczania broni jądrowej na swoich terytoriach ani rozwijania własnych arsenałów atomowych.

Premier Norwegii Jonas Gahr Stoere zaznaczył, że jego kraj nie zamierza zmieniać dotychczasowej polityki nierozmieszczania broni nuklearnej. Podobne stanowisko zajęła Kanada. Również Finlandia wyraźnie wykluczyła taki scenariusz.

– Finlandia nie dąży do rozmieszczenia broni jądrowej na swoim terytorium – powiedział premier Petteri Orpo.

Jednocześnie liderzy podkreślili, że odstraszanie nuklearne pozostaje elementem szerszego systemu bezpieczeństwa NATO. Na ten aspekt zwróciła uwagę premier Danii Mette Frederiksen, wskazując, że dla sojuszu kluczowe jest utrzymanie zdolności odstraszania wobec potencjalnych zagrożeń.

Strategiczne porozumienie dla Arktyki

Spotkanie w Oslo zakończyło się podpisaniem nowej deklaracji strategicznej dotyczącej współpracy w regionie nordycko-arktycznym. Dokument zakłada pogłębienie współpracy nie tylko w sferze militarnej, ale również gospodarczej i technologicznej.

Zakres porozumienia jest bardzo szeroki. Państwa zadeklarowały rozwój wspólnych działań m.in. w obszarach bezpieczeństwa Arktyki, handlu, nowych technologii, przemysłu obronnego, sektora kosmicznego oraz rozwiązań związanych ze sztuczną inteligencją i technologiami kwantowymi. Współpraca ma obejmować także rozwój energetyki oraz eksploatację surowców krytycznych i metali ziem rzadkich.

– W czasie wojen i licznych kryzysów współpraca międzynarodowa oparta na prawie, wspólnych wartościach i interesach jest najlepszym sposobem wzmacniania bezpieczeństwa – podkreślił premier Norwegii Jonas Gahr Stoere.

Kanada chce nowych partnerów

Szczególne znaczenie podczas rozmów miała również kwestia współpracy przemysłowej i obronnej. Premier Kanady Mark Carney zapowiedział, że Ottawa chce zmienić dotychczasowy model wydatków wojskowych i w większym stopniu rozwijać współpracę z państwami nordyckimi.

– Historycznie ponad 70 centów z każdego dolara kanadyjskich wydatków obronnych trafiało do Stanów Zjednoczonych. To nie jest najskuteczniejszy sposób budowania naszego przemysłu ani wzmacniania bezpieczeństwa – zaznaczył Carney.

Jak dodał, kraje nordyckie są dla Kanady naturalnymi partnerami, zwłaszcza w kwestiach związanych z bezpieczeństwem morskim i arktycznym.

Wsparcie dla Danii w sprawie Grenlandii

Jednym z tematów rozmów był także spór pomiędzy Danią a Stanami Zjednoczonymi dotyczący Grenlandii. Uczestnicy szczytu wyrazili jednoznaczne poparcie dla Kopenhagi i podkreślili, że o przyszłości wyspy mogą decydować wyłącznie jej mieszkańcy oraz Królestwo Danii.

– Ta sprawa jest do wyłącznej decyzji mieszkańców Grenlandii i Królestwa Danii – podkreślił Stoere, wskazując, że chodzi nie tylko o solidarność z Danią, ale również o obronę zasad prawa międzynarodowego oraz suwerenności państw.

Rosja największym zagrożeniem w Arktyce

Liderzy zgodzili się także, że Arktyka powinna stać się jednym z głównych priorytetów NATO. W ich ocenie rosnące napięcia w regionie wymagają większej obecności wojskowej, wspólnych planów obronnych oraz rozwoju zdolności dostosowanych do warunków północnych.

Premier Kanady podkreślił, że największym zagrożeniem dla bezpieczeństwa regionu pozostaje Rosja.

– Dlatego NATO musi zwiększać swoją uwagę i obecność w Arktyce – powiedział Carney.

Wsparcie dla Ukrainy i apel o deeskalację konfliktów

Wspólna deklaracja zawiera również potwierdzenie dalszego wsparcia dla Ukrainy w obliczu rosyjskiej agresji. Liderzy wezwali partnerów międzynarodowych do zwiększenia pomocy dla Kijowa.

– W pełni popieramy uzasadnioną walkę Ukrainy o obronę przed nielegalną i brutalną agresją Rosji – zaznaczył Stoere.

Przywódcy odnieśli się również do napięć na Bliskim Wschodzie i wojny w Zatoce. Podkreślili, że nie są stroną konfliktu, ale jego skutki odczuwają także państwa regionu północnego. Zadeklarowali wykorzystanie kanałów dyplomatycznych, aby zachęcać strony do działań ograniczających eskalację.

– Ta wojna może być długa. Nie jesteśmy jej częścią, ale wszyscy jesteśmy nią dotknięci – podsumował premier Norwegii.

Szczyt w Oslo pokazał, że państwa północnej Europy i Kanada chcą budować coraz silniejszy blok współpracy w Arktyce – zarówno w wymiarze bezpieczeństwa, jak i gospodarczym. W obliczu globalnych napięć region ten staje się jednym z kluczowych punktów strategicznych na świecie.