Szczyt europejsko-afrykański

Unia Europejska od wielu lat dąży do odgrywania znaczącej roli na arenie międzynarodowej poprzez stosowanie środków charakterystycznych dla civilian power, m.in: finansowania pomocy humanitarnej, udzielania funduszy na rzecz rozwoju gospodarczego, wspieraniu praw człowieka na świecie, a także prowadzeniu aktywnej i jednocześnie budzącej kontrowersje polityki klimatycznej.

W 2025  roku została podpisana nowa umowa, która zastąpiła obowiązujące wcześniej Porozumienie z Kotonu powstałe w 2000 roku. Umowa nosi nazwę EU-African Union Partnership Performance Acceleration Programme (AUPPAP),  Obejmuje ona współpracę pomiędzy Unią Europejską a Unią Afrykańską  na płaszczyznach takich jak: energetyka, łączność, cyfryzacja oraz wzrost gospodarczy.

W dniach 24-25 listopada w 2025 w Luandzie stolicy Angoli ma miejsce ważne spotkanie przedstawicieli Unii Europejskiej, w tym Komisji Europejskiej z przedstawicielami Unii Afrykańskiej. Unię Europejską reprezentują przede wszystkim: Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen, Przewodniczący Rady Europejskiej Antonio Costa, natomiast Unia Afrykańska jest reprezentowana przez Przewodniczącego Komisji Unii Afrykańskiej Mahnouda Ali Youssoufa oraz prezydenta Angoli Joao Lourenco. Ze strony Przewodniczącego Rady Unii Europejskiej Antonio Costy padło określenie, że głównym celem niniejszego szczytu jest osiągnięcie: „silnego, patrzącego w przyszłość oraz zbalansowanego partnerstwa Unii Europejskiej z Afryką.’’

Podczas trwającego dwa dni szczytu w angolskiej stolicy zostały omówione zagadnienia, takie jak: multilateralizm, pokój i bezpieczeństwo, migracje, mobilność oraz dobrobyt.

W ramach działań na rzecz pokoju w Afryce Unia Europejska uruchomiła misje pokojowe obejmujące m.in.: Mozambik, Somalię, Libię, Mali oraz Republikę Środkowoafrykańską.

Ponadto, Komisja Europejska wdrożyła program wsparcia rozwoju gospodarczego państw afrykańskich o nazwie Global Gateway, w formie pakietu inwestycji wynoszących 150 mld euro. Inwestycje w Afryce obejmują: zrównoważony rozwój, cyfryzację,  zieloną energię, opiekę zdrowotną, szkolenia i edukację.  Przyjęta została wspólna deklaracja obejmująca realizację tego projektu a także wsparcie dla poprawy infrastruktury na kontynencie afrykańskim.

Unia Europejska wypracowała poprzez negocjacje  także  porozumienia handlowe z Unią Afrykańską, na mocy których 19 państw afrykańskich zostało zwolnionych z ceł, co w efekcie stanowi aż 90% zwolnionych z ceł afrykańskich towarów jakie trafiają na europejski rynek. Co więcej, Unia Europejska jest jednym
z największych organizatorów programów antyterrorystycznych
i antyprzemocowych na kontynencie afrykańskim.

Państwa afrykańskie odgrywają coraz bardziej znaczącą rolę za sprawą bogactw naturalnych takich jak: złoża gazu ziemnego w Algierii, złoża ropy naftowej
w Nigerii, uranu w Nigrze, kobaltu, fosfatu i złota w Maroku, kobaltu i miedzi
w Demokratycznej Republice Konga oraz platyny, diamentów, manganu i złota oraz węgla kamiennego w Republice Południowej Afryki. Duże złoża niklu oraz złota występują i eksploatowane są także w Tanzanii.

Afrykańskie warunki naturalne sprzyjają także inwestowaniu w energię solarną, zaś duże rzeki takie jak Kongo mają potencjał do rozwoju energetyki wodnej.
O zainteresowaniu afrykańskimi rynkami świadczą także działania, takie jak podpisanie w 2022 roku  porozumienia zawartego przez francuski koncern Renault z marokańskim Managem na dostawy kobaltu do Francji w celu produkcji baterii elektrycznych, a także rozpoczęta eksploatacja gazu ziemnego przez włoski koncern Eni na terenie Wybrzeża Kości Słoniowej