USA przekażą 100 mln dolarów na Czarnobyl. W jakim celu?

Stany Zjednoczone zapowiedziały przekazanie do 100 mln dolarów na naprawę Nowego Bezpiecznego Sarkofagu w Czarnobylu. Konstrukcja, chroniąca pozostałości reaktora zniszczonego w katastrofie z 1986 roku, została uszkodzona po uderzeniu rosyjskiego drona. Koszt prac ukraińskie władze szacują na około 500 mln euro.

Departament Stanu USA ogłosił zamiar przeznaczenia do 100 mln dolarów dostępnych środków pomocy zagranicznej na działania związane z zabezpieczeniem elektrowni jądrowej w Czarnobylu. Pieniądze mają zostać wykorzystane w ramach współpracy państw G7, których celem jest utrzymanie bezpieczeństwa materiałów rozszczepialnych na terenie obiektu.

Wsparcie ma pomóc w naprawie tzw. Arki, czyli Nowego Bezpiecznego Sarkofagu, który osłania stary sarkofag zbudowany po katastrofie z 26 kwietnia 1986 roku. Konstrukcja została oddana do eksploatacji w 2019 roku i jest jednym z najważniejszych elementów systemu zabezpieczeń w Czarnobylu.

Powłoka ochronna została uszkodzona w lutym 2025 roku po uderzeniu bezzałogowca typu Shahed. Według strony ukraińskiej był to rosyjski dron. Atak spowodował uszkodzenia konstrukcji, która ma zapobiegać wydostawaniu się substancji promieniotwórczych z pozostałości po zniszczonym reaktorze numer 4.

Ukraińskie władze szacują, że pełna naprawa Arki może kosztować około 500 mln euro. Amerykańska deklaracja pokrywa więc część potrzebnej kwoty, a dalsze finansowanie ma być przedmiotem współpracy międzynarodowej.

Decyzja USA zapadła w czasie, gdy Ukraina i społeczność międzynarodowa przypominają 40. rocznicę katastrofy w Czarnobylu. Do wybuchu reaktora doszło 26 kwietnia 1986 roku. Była to największa katastrofa w historii energetyki jądrowej, która doprowadziła do skażenia rozległych terenów i ewakuacji setek tysięcy ludzi.

Nowy Bezpieczny Sarkofag powstał po to, by zabezpieczyć pozostałości zniszczonego reaktora i umożliwić dalsze prace związane z demontażem oraz kontrolą materiałów radioaktywnych. Po rozpoczęciu rosyjskiej inwazji na Ukrainę bezpieczeństwo obiektów nuklearnych stało się jednym z najważniejszych tematów międzynarodowych rozmów o zagrożeniach wojennych.

Czarnobylska elektrownia nie produkuje już energii, ale nadal wymaga stałego nadzoru, finansowania i prac zabezpieczających. Wsparcie USA ma być częścią szerszych działań partnerów Ukrainy, które dotyczą nie tylko naprawy uszkodzonej konstrukcji, ale również utrzymania długoterminowego bezpieczeństwa nuklearnego.

Departament Stanu podkreślił, że bezpieczeństwo jądrowe w Czarnobylu pozostaje sprawą o znaczeniu międzynarodowym. Decyzja o wsparciu finansowym ma pomóc w zabezpieczeniu miejsca, które od czterech dekad pozostaje symbolem skutków jednej z największych katastrof technologicznych XX wieku.