Zabił ją na oczach kamer. Teraz może nie ponieść żadnej kary

Zabójstwo w pociągu, które poruszyło opinię publiczną po obu stronach Atlantyku, może zakończyć się bez wyroku. Sprawa śmierci młodej Ukrainki, Iryny Zaruckiej, przybiera dziś nieoczekiwany obrót – a pytania o granice odpowiedzialności karnej wracają z pełną siłą.

22 sierpnia ubiegłego roku zwykła podróż do domu zamieniła się w koszmar. 23-letnia Iryna Zarucka, która schronienie przed wojną znalazła w Stanach Zjednoczonych, wracała z pracy miejską kolejką w Charlotte, w Karolinie Północnej. Na stacji East/West Boulevard doszło do ataku, który wstrząsnął nie tylko Ameryką, ale i Europą.

Siedzący za nią mężczyzna, Decarlos Brown Jr, niespodziewanie zaatakował. Kilkukrotnie ugodził kobietę nożem w szyję, po czym uciekł z miejsca zdarzenia. Młoda Ukrainka wykrwawiła się na miejscu.

Nagranie z monitoringu, opublikowane kilka dni później, tylko spotęgowało emocje. Widać na nim moment ataku – nagły, bez ostrzeżenia, brutalny. Dla wielu Amerykanów był to symbol narastającego problemu przemocy i nieskuteczności systemu.

Sprawa szybko przestała być wyłącznie tragedią kryminalną. Stała się tematem politycznym.

Głos zabrał m.in. Donald Trump, który jednoznacznie opowiedział się za karą śmierci dla sprawcy. – Nie ma innej opcji – stwierdził, jednocześnie krytykując politykę wymiaru sprawiedliwości prowadzoną przez administrację Joe Biden.

Do sprawy odniosła się także republikańska kongresmenka Marjorie Taylor Greene, która – nawiązując do zabójstwa – zapowiedziała działania mające na celu ograniczenie wsparcia finansowego USA dla Ukrainy.

W międzyczasie władze Karoliny Północnej podjęły konkretne kroki legislacyjne. Gubernator Josh Stein podpisał tzw. „Ustawę Iryny”. Nowe przepisy zaostrzają podejście do najcięższych przestępstw i ułatwiają orzekanie kary śmierci – nawet w formie egzekucji przez rozstrzelanie.

W świetle tych regulacji Brownowi groził najwyższy wymiar kary.

Dziś jednak scenariusz wygląda zupełnie inaczej.

Obrona oskarżonego wystąpiła o odroczenie procesu, argumentując, że konieczne jest przeprowadzenie szczegółowej oceny jego zdolności do udziału w postępowaniu. Sąd przychylił się do wniosku i przesunął rozprawę o sześć miesięcy.

Kluczowe znaczenie mają wyniki badań psychiatrycznych. Z dokumentów sądowych wynika, że Brown został poddany obserwacji w Central Regional Hospital. W raporcie z końca grudnia lekarze uznali go za „niezdolnego do kontynuowania czynności prawnych”.

To oznacza, że zamiast procesu może go czekać leczenie – a nie wyrok.

Sprawa stawia trudne pytania: gdzie przebiega granica między odpowiedzialnością karną a chorobą psychiczną? I czy w obliczu tak brutalnej zbrodni społeczeństwo zaakceptuje brak rozliczenia?

Historia Iryny Zaruckiej nie przestaje budzić emocji. I wciąż nie doczekała się sprawiedliwego finału.