Afrykański gaz popłynie do Europy?

Według danych pochodzących z Eurostatu, w 2025 roku największymi dostarczycielami gazu skroplonego do Unii Europejskiej były następujące państwa: USA (56% całkowitych dostaw),  Rosja (13,9%), Katar (8,9%), Algieria (6%) oraz Nigeria (4%). Natomiast,
w przypadku gazu nieskroplonego transportowanego głównie przez gazociągi i interkonektory największymi dostawcami były: Norwegia (52%), Algieria (17,4%), Rosja (10%), Wielka Brytania (9%) oraz  Azerbejdżan (8%). Niebawem jednak, udział wspomnianych państw afrykańskich - Algierii oraz Nigerii w dostawach gazu dla UE może wzrosnąć.

Podczas swojego pobytu w Londynie w dniu 23.03. 2026 prezydent Nigerii Bola Tinubu oraz minister ds. zasobów ropy naftowej Ekperikpe Ekpo przedstawili ciekawy projekt dotyczący nowych połączeń gazowych Europy z Afryką. Zakłada on budowę gazociągu, którego koszty mają wynieść 20 mld dolarów amerykańskich. Gazociąg ten będzie przebiegał z atlantyckiego wybrzeża Nigerii, gdzie wydobywany jest gaz ziemny, a trasa jego będzie przebiegała przez Czad oraz Libię do portu w miejscowości Mellitah w zachodniej Libii. Stamtąd gaz będzie przesyłany przez wody Morza Śródziemnego na Sycylię, następnie przez terytorium Włoch, docelowo ma zasilić Niemcy i Wielką Brytanię.

Nigeria jest państwem posiadającym największe rezerwy gazu ziemnego w Afryce oraz jednym z największych wydobywców ropy naftowej na kontynencie. Co więcej, to właśnie na ropie i gazie oparta jest produkcja nigeryjskiej energii elektrycznej. Jak podaje Międzynarodowa Agencja Energetyczna IEA, w 2023 roku aż 50% całkowitej energii pochodziło z ropy naftowej, a 23% z gazu ziemnego. Nigeryjski gaz jest spalany w szybach bezowocnie z uwagi na słabo funkcjonującą infrastrukturę, jaka umożliwiałaby jego transport,  a także ograniczone możliwości wykorzystania na potrzeby krajowe. Dlatego budowa wspomnianego gazociągu otwiera szansę dla Nigerii do poprawy sytuacji gospodarczej tego  państwa. Według danych Banku Światowego, w 2024 r. inflacja w Nigerii wynosiła 33%.
Okaże się z czasem, czy ten ambitny projekt rozwinięcia połączenia energetycznego państw afrykańskich z europejskimi zostanie zrealizowany.

Innym państwem, które postanowiło zwiększyć swój udział w roli dostawcy gazu
do Europy jest Algieria. Władze algierskie wyraziły zamiar zwiększenia swoich dostaw gazu do Włoch i Hiszpanii. W przypadku tego pierwszego,  algierski gaz jest dostarczany z Półwyspu Apenińskiego gazociągiem TransMed, który przebiega przez terytorium Tunezji i stamtąd
na Sycylię, a następnie zasila siecią połączeń infrastrukturalnych całe terytorium Włoch. Powstał on już w latach 80. ubiegłego wieku. W latach 2022-2023 władze włoskie podjęły kroki na rzecz zwiększenia importu gazu: algierskiego, katarskiego, azerskiego i amerykańskiego redukując dostawy gazu pochodzącego z Federacji Rosyjskiej, co miało oczywiście związek
z działaniami wojennymi Rosji wobec Ukrainy. Teraz, gdy dostawy gazu pochodzące z Kataru, (które stanowiły 10% wszystkich dostaw energetycznych) uległy zakłóceniu w wyniku trwającego na Bliskim Wschodzie konfliktu zbrojnego i blokady Cieśniny Ormuz, premier Włoch Giorgia Meloni po spotkaniu w Rzymie z prezydentem Algierii -  Abdem al-Madżidem  Tabbunem, które odbyło się 25.03.2026 r., zadeklarowała zamiar pogłębienia kooperacji włosko-algierskiej w branży energetycznej poprzez wspólną eksploatację złóż gazu ziemnego na dnie Morza Śródziemnego. Ponadto, także w marcu tego roku, włoski koncern paliwowo-energetyczny Eni  dokonał odkrycia pokaźnych złóż gazu ziemnego także na terenie Morza Śródziemnego obejmującym wody terytorialne Libii i to w odległości tylko 85 km 
od libijskiego wybrzeża. W związku z tym, nie wyklucza się ich eksploatacji, a szacuje się, 
że złoża te mogłyby zaspokoić potrzeby energetyczne zarówno Włoch, jak i Libii.

Hiszpania także planuje zwiększyć import algierskiego gazu. Dostawy gazu algierskiego do tego państwa pokrywają aż 45% całkowitego zapotrzebowania, co czyni Algierię pierwszym dostawcą gazu do Hiszpanii (dane na koniec 2025 roku). Powody, dla których  obecnie Hiszpania planuje zwiększenie importu gazu z Algierii, to napięte relacje Hiszpanii z drugim co do wielkości jej dostawcą gazu, czyli ze Stanami Zjednoczonymi oraz zakłócenia dostaw z regionu Zatoki Perskiej spowodowane blokadą Cieśniny Ormuz.

Podsumowując, zarówno Algieria, jak i Nigeria stają się ważnymi dla państw europejskich dostawcami gazu ziemnego. W przypadku Włoch, państwo to nie tylko rozwija import tego paliwa z regionu Afryki Północnej, lecz także podejmuje kroki w kierunku jego wydobycia. Dążenie do zwiększenia pozyskania gazu przez Włochy i Hiszpanię z państw afrykańskich oraz realizacja nigeryjskiego projektu budowy połączenia gazowego docelowo
z  czołowymi państwami europejskimi to działania, które mogą przyczynić się do intensyfikacji relacji gospodarczych i politycznych na linii Unia Europejska - Unia Afrykańska. W tych relacjach państwa śródziemnomorskie będą odgrywać kluczową rolę.  

Źródła:

Eurostat, EU imports of energy products decreased again in 2025, 2026.

M. Pilecki, Algieria zwiększy dostawy do Hiszpanii i Włoch. W tle Zatoka Perska, gospodarkamorska.pl, 2026.

S. Ekanem, Nigeria advances $ 20B gas pipeline across Chad, Libiya, linking gas field to European markets, Business Insider Africa, 2026.