Człowiek od poczęcia jako osoba prawna. Ten kraj zmienia reguły gry

Jeszcze niedawno wydawało się to niemożliwe, dziś staje się faktem. Portoryko przyjęło serię ustaw, które radykalnie zmieniają podejście państwa do ochrony życia nienarodzonego, uznając człowieka od chwili poczęcia za osobę fizyczną i wzmacniając prawną odpowiedzialność za przemoc wobec kobiet w ciąży.

Portorykańska senator Joanne Rodríguez Veve określa ostatnie zmiany legislacyjne, wzmacniające ochronę dzieci nienarodzonych, jako bezprecedensowe. Pod koniec grudnia w Portoryko przyjęto ustawę, która uznaje człowieka od chwili poczęcia za „osobę fizyczną”, a tym samym obejmuje go ochroną prawa cywilnego. To jednak tylko część szerzej zakrojonych reform.

22 grudnia 2025 r. gubernator Portoryko Jenniffer González Colón podpisała ustawę potwierdzającą, że człowiek jest „osobą fizyczną” na każdym etapie rozwoju prenatalnego. Kilka dni wcześniej weszły w życie przepisy, zgodnie z którymi zabójstwo kobiety w ciąży traktowane jest jako podwójne morderstwo. Za zabójstwo może być również uznane spowodowanie poronienia w wyniku przemocy wobec ciężarnej.

Wcześniej, pod koniec października, uchwalono także regulacje ograniczające dostęp do aborcji w przypadku nieletnich. Zgodnie z nowym prawem, dziewczęta poniżej 15. roku życia mogą poddać się aborcji wyłącznie po uzyskaniu pisemnej zgody jednego z rodziców lub opiekuna prawnego.

Bezprecedensowy charakter zmian

W rozmowie z portalem ACI Prensa senator Rodríguez Veve podkreśla, że choć społeczeństwo od dawna oczekiwało takich rozwiązań, przez lata napotykały one silny opór polityczny. Przyjęcie trzech ustaw wzmacniających ochronę życia nienarodzonego stanowi – jak zaznacza – przełom, na który czekano od czterdziestu lat.

Senator przypomina, że mimo posiadania własnej konstytucji Portoryko podlega konstytucji Stanów Zjednoczonych, co przez lata prowadziło do liberalizacji przepisów dotyczących aborcji, zwłaszcza po uchyleniu w 2022 r. wyroku w sprawie Roe v. Wade. W efekcie terytorium to należało do miejsc o najbardziej liberalnym prawie aborcyjnym, dopuszczającym zabieg na każdym etapie ciąży, bez ograniczeń wiekowych i bez wskazania przyczyny.

Jak zaznacza Rodríguez Veve, nowe regulacje mają znaczenie nie tylko prawne, lecz także ontologiczne, ponieważ wnoszą istotny głos do debaty o godności i podmiotowości człowieka. – Przekaz jest jednoznaczny: w łonie kobiety nie znajduje się bezosobowy obiekt pozbawiony godności, ale rozwijający się człowiek, posiadający wrodzoną godność – cytuje senator ACI Prensa.

Regulacje dotyczące zmiany płci

W 2025 r. w Portoryko przyjęto również przepisy odnoszące się do procedur zmiany płci u osób nieletnich. Nowe prawo zakazuje stosowania farmakologicznych i chirurgicznych interwencji zmieniających płeć biologiczną u osób poniżej 21. roku życia. Zdaniem senator Rodríguez Veve ustawa ta ma na celu powstrzymanie praktyk, które – jak podkreśla – są sprzeczne z nauką i naturą oraz mogą prowadzić do nieodwracalnych szkód fizycznych.