Donald Tusk: zło, które było źródłem zbrodni katyńskiej, nadal czai się wokół nas

Zło, które było źródłem tej zbrodni, nadal czai się wokół nas - powiedział w niedzielę premier Donald Tusk podczas centralnych obchodów upamiętniających 85. rocznicę Zbrodni Katyńskiej. Dodał, że to zło zagraża pokojowi, "co czujemy każdego miesiąca coraz dotkliwiej w Polsce i Europie".

13 kwietnia obchodzony jest Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej. W niedzielę w Warszawie odbyły się centralne obchody upamiętniające 85. rocznicę Zbrodni Katyńskiej. Tegoroczne obchody z udziałem rodzin katyńskich i policyjnych oraz przedstawicieli władz państwowych rozpoczęły się w Katedrze Polowej Wojska Polskiego, gdzie odprawiono mszę w intencji ofiar zbrodni katyńskiej i ich rodzin.

Następnie uroczystości przeniesiono na teren Muzeum Katyńskiego. Tam wygłoszono uroczysty Apel Pamięci połączony z oficjalnymi wystąpieniami. W obchodach na terenie muzeum wzięli udział m.in. premier Donald Tusk, szef Kancelarii Prezydenta RP Małgorzata Paprocka oraz wicemarszałek Senatu Rafał Grupiński reprezentujący marszałka Senatu RP Małgorzatę Kidawę-Błońską.

Premier podczas swojego wystąpienia podkreślił, że brakuje definicji, aby zrozumieć ogrom i bezsens zbrodni katyńskiej. "Nigdy nie jesteśmy w stanie pogodzić się z triumfem zła. Nigdy nie jesteśmy w stanie pogodzić się z tym, że ofiary, ci, którzy służą dobrej sprawie, bywają bezsilne (...) Ale dzisiaj nie możemy milczeć" - powiedział. Donald Tusk zaznaczył, że ofiara 22 tysięcy elity polskiego narodu jest nie tylko krzyczącą lekcją historii, ale też lekcją, której musimy dzisiaj wysłuchać ze szczególną wrażliwością.

"Co prawda tamto zło zostało pokonane. (...) Ale zło, które było źródłem tej zbrodni, ono nadal czai się wokół nas" - powiedział. "Niedziela Palmowa. Przed chwilą skończyła się msza. W mieście Sumy kilka godzin temu spadły na modlących się, na idących na mszę kobiety, dzieci, mężczyzn rosyjskie rakiety. Na ulicach tego miasta leżą zwłoki" - kontynuował. Dodał, że "tak jak od wieków, tak i dzisiaj to zło zagraża". "Zagraża naszym sąsiadom, zagraża pokojowi, co czujemy każdego miesiąca coraz dotkliwiej w Polsce i Europie" - powiedział premier.

Tusk przemawiając do obecnych podczas obchodów powiedział, że są razem nie tylko po to, żeby pamiętać, ale także po to, żeby przestrzec "nas samych, cały świat i przyszłe pokolenia (...) - nie można być bezsilnym wobec zła, nie można być bezsilnym wobec kłamstwa, nie można być bezsilnym wobec agresji".

Premier zaznaczył, że jego pokolenie pamięta lekcje historii, w czasie których nauczano młodych ludzi nieprawdziwej jej wersji. Przytoczył historię "jakich było tysiące", kiedy uczniowie pytali nauczycielkę historii czy to prawda, że to Rosjanie zamordowali Polaków w Katyniu. "Ona zbladła i zaczęła prosić, żebyśmy zamilkli, bo albo nas, albo ją wyrzucą ze szkoły" - dodał.

"Każdy ma to w naszym doświadczeniu, jak wszechwładne było kłamstwo, jak kłamstwo potrafi sparaliżować. (...) Jeśli mówimy o lekcji katyńskiej, to musimy mówić z pełnym przekonaniem, wiarą, determinacją o tym, że nigdy nie ulegniemy kłamstwu, że nie poddamy się żadnej kłamliwej propagandzie, że nigdy nie będziemy słabsi od zła, że nigdy nie przejdziemy na stronę zła" - podkreślił.

Jak powiedział szef rządu, gdy widzimy dzisiaj obrazy z Ukrainy, to choćby cały świat udawał, my nie będziemy udawali, "gdzie jest zło, gdzie jest oprawca, gdzie jest kat, a gdzie jest ofiara, gdzie jest sprawiedliwość i gdzie jest dobro". "Trzeba przyrzec tym, którzy oddali życie, że Polska nie będzie już nigdy samotna w konfrontacji - jeśli taka nadejdzie - ze złem, z kłamstwem, z niesprawiedliwością. I że nie będziemy naiwni" - powiedział premier Tusk. "Nigdy nie będziemy słabi" - dodał.

"Nikt, kto podniesie rękę na Polskę, nie będzie mógł tego zrobić bezkarnie. (...) Nikt nie będzie mógł na świecie, czy wokół naszych granic powiedzieć: +Tak, ruszymy na Polskę, jest przecież bezsilna, jest przecież samotna+" - podkreślił premier, mówiąc o uczestniczących w obchodach żołnierzach i policjantach.

Premier stwierdził, że jako naród "podejmujemy gigantyczne wysiłki, żeby żadna tego typu zbrodnia się nie powtórzyła, żeby Polacy już nigdy nie byli bezsilnymi ofiarami". Wypunktował zagrożenia, z którymi musimy walczyć obecnie: kłamstwo, podłość, dezinformacja oraz wroga propaganda, która - jak zaznaczył - płynie każdego dnia, każdej godziny ze wschodu.

Szefowa Kancelarii Prezydenta Małgorzata Paprocka odczytała w imieniu prezydenta Andrzej Dudy list, w którym wskazano, że "Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej jednoczy nas, Polaków, w zadumie nad ceną wolności". "Przypomina, że niepodległe państwo polskie – wspólny dom, w którym pielęgnujemy naszą kulturę, tradycje i wartości, w którym swobodnie realizujemy nasze aspiracje i marzenia – jest dobrem bezcennym, o które musimy dbać każdego dnia. Przestrzega, że suwerenna Rzeczpospolita jako idea, jako przestrzeń wolności i jako strategicznie położony kraj Europy zawsze była, jest i pozostanie przeszkodą w realizacji dalekosiężnych planów moskiewskiego imperium" - kontynuowała.

"Ta armia cieni również dzisiaj stoi u boku żołnierzy Sił Zbrojnych RP, którzy kontynuują najchwalebniejsze tradycje oręża polskiego. Stoi na straży wartości i symboli nam najdroższych. Jej nieme świadectwo przenika do głębi sumienia, skłania do ofiarnej pracy na rzecz bezpieczeństwa, zasobności i rozwoju Rzeczypospolitej" - napisał w liście prezydent.

Prezes Federacji Rodzin Katyńskich Izabella Sariusz-Skąpska w swoim wystąpieniu zaznaczyła, że "teraz powinniśmy być w Lesie Katyńskim i pod tabliczkami epitafijnymi kłaść kwiaty przywiezione z krakowskiego rynku". "Powinniśmy teraz iść czarną drogą, przez którą przecina cmentarz ofiar totalitaryzmu. W Charkowie, gdzie pod kamiennymi kurhanami spoczywają Polacy i Ukraińcy" - kontynuowała.

Jak podkreśliła, "na Charków spadają rosyjskie pociski, niczym nie różniące się od tych sowieckich kul, które zabiły naszych bliskich". "Nad Kijów lecą rosyjskie drony i znowu niosą śmierć. Katyńskie nekropolie dzielą los żywych, współczesnych ofiar bezprecedensowej rosyjskiej agresji w cywilizowanym świecie" - podsumowała Sariusz-Skąpska.

Obchody na terenie Muzeum Katyńskiego zakończyła ceremonia uroczystego złożenia wieńców w muzealnym epitafium, które upamiętnia ofiary zbrodni katyńskiej.

Za organizację obchodów w stolicy odpowiadał Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, Federacja Rodzin Katyńskich oraz Muzeum Wojska Polskiego wraz z Muzeum Katyńskim. Wydarzenie zostało objęte patronatem honorowym Prezesa Rady Ministrów, Wiceprezesa Rady Ministrów Ministra Obrony Narodowej i Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, ustanowił rok 2025 Rokiem Polskich Bohaterów z Katynia, Charkowa, Miednoje, Bykowni i innych miejsc. W tym roku obchodzimy także 25 lecie powstania Cmentarzy Katyńskich.

Wiosną 1940 r. radzieckie NKWD zgładziło blisko 22 tys. obywateli polskich, w tym 14,5 tys. jeńców wojennych - oficerów służby czynnej i rezerwy, policjantów, funkcjonariuszy straży granicznej, KOP, straży więziennej - z obozów w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie oraz 7,3 tys. więźniów aresztowanych w okupowanej przez ZSRR wschodniej części Polski. Jeńców z obozu kozielskiego rozstrzelano w Katyniu, tych ze Starobielska - w Charkowie, natomiast policjantów z Ostaszkowa - w Kalininie (dzisiejszy Twer, pochowani w Miednoje). Egzekucje więźniów przeprowadzano w więzieniach w Mińsku, Kijowie, Charkowie i Chersoniu.(

PAP/red.