Kto zdecydował o zakupie F35, a kto nie chciał wg Mariusza Błaszczaka?

Konflikt w Prawie i Sprawiedliwości przenosi się na kolejne pola. Mariusz Błaszczak zarzucił Mateuszowi Morawieckiemu i Michałowi Dworczykowi, że w 2020 roku byli przeciwni zakupowi przez Polskę myśliwców F-35. Były minister obrony twierdzi, że ostatecznie o realizacji kontraktu przesądziła postawa Jarosława Kaczyńskiego. Dworczyk ostro odpowiedział na te słowa. Wypowiedzi padają w momencie najpoważniejszego od lat rozłamu wewnątrz PiS.

Mariusz Błaszczak, który w 2020 roku kierował Ministerstwem Obrony Narodowej w drugim rządzie Mateusza Morawieckiego, wrócił w piątek do kulis zakupu amerykańskich samolotów F-35. W rozmowie telewizyjnej przekonywał, że decyzja nie miała wówczas pełnego poparcia wewnątrz rządu. 

Według byłego szefa MON kluczowa dla podjęcia decyzji miała być postawa prezesa PiS.

Na słowa Błaszczaka szybko zareagował Michał Dworczyk, dziś europoseł i jeden z polityków związanych ze środowiskiem Morawieckiego. Nie odniósł się szczegółowo do przebiegu dyskusji w rządzie z 2020 roku, ale zdecydowanie zakwestionował wersję przedstawioną przez byłego szefa MON.

Publiczna wymiana zdań pokazuje, że po zaostrzeniu konfliktu w PiS na światło dzienne zaczynają wychodzić spory dotyczące decyzji podejmowanych jeszcze w czasach, gdy politycy obu obecnych obozów wspólnie tworzyli rząd.

Umowę na zakup 32 samolotów F-35A podpisano 31 stycznia 2020 roku w Dęblinie. Kontrakt miał wartość 4,6 mld dolarów i poza maszynami obejmował także pakiety szkoleniowy oraz logistyczny. Pod dokumentem podpisał się ówczesny minister obrony Mariusz Błaszczak. W uroczystości uczestniczył także premier Mateusz Morawiecki. 

Program był elementem modernizacji polskiego lotnictwa i miał umożliwić zastąpienie części starszych poradzieckich maszyn. Zakup poprzedził program „Harpia”, którego fazę analityczno-koncepcyjną rozpoczęto pod koniec 2017 roku. 

Pierwsze trzy z zamówionych 32 samolotów F-35A przyleciały do Polski 22 maja 2026 roku. 

Były szef MON nie ograniczył się do sporu o zakup samolotów. Ocenił również, że Mateusz Morawiecki podjął decyzję o budowie nowej formacji politycznej, która – według Błaszczaka – miałaby przesunąć się w kierunku liberalnego centrum.

Na obecnym etapie Morawiecki nie ogłosił jednak powstania nowej partii. W piątek poinformował, że jego stowarzyszenie Rozwój Plus skupia 40 posłów, jednego senatora i trzech europosłów. Zapytany o utworzenie odrębnego ugrupowania oraz klubu parlamentarnego odpowiedział, że plany dotyczące przyszłości wymagają przedyskutowania. 

Spór o F-35 pojawił się bezpośrednio po upływie ultimatum postawionego parlamentarzystom przez kierownictwo PiS. Do północy z czwartku na piątek mieli oni złożyć deklaracje o nieprzynależeniu do stowarzyszeń prowadzących działalność polityczną. W praktyce konflikt dotyczył przede wszystkim Rozwoju Plus, stworzonego przez byłego premiera. 

Jarosław Kaczyński poinformował w piątek, że „trzydziestu kilku” posłów niepodpisujących deklaracji zrezygnowało – zgodnie z interpretacją władz ugrupowania – z członkostwa w PiS. We wtorek ma zebrać się Komitet Polityczny partii, który ma formalnie przyjąć ten fakt do wiadomości. 

Morawiecki przedstawia sytuację inaczej. Zapewnił, że jego środowisku do końca zależało na pozostaniu w PiS i realizowaniu wcześniej uzgodnionej strategii „dwóch płuc”, zakładającej docieranie do różnych grup wyborców prawicy.

Napięcia między środowiskami Kaczyńskiego i Morawieckiego narastały od miesięcy. Rozwój Plus miał oficjalnie zajmować się pracą programową i skupianiem ekspertów, jednak część polityków PiS odbierała jego powstanie jako tworzenie przez byłego premiera własnego zaplecza politycznego. W odpowiedzi powstało związane z Jackiem Sasinem stowarzyszenie Po Pierwsze Polska. 

Piątkowa wypowiedź Błaszczaka pokazuje, że konflikt nie dotyczy już wyłącznie przyszłości stowarzyszeń czy układania list przed wyborami w 2027 roku. Politycy zaczynają publicznie przedstawiać odmienne wersje wydarzeń z okresu wspólnych rządów, a jednym z pierwszych takich tematów stał się zakup F-35.