Mroźna tajemnica Antarktydy: co kryje stacja „Wschód”?

Na stacji „Wschód” na Antarktydzie życie naukowców nie należy do łatwych. 5 stycznia 2026 roku termometry wskazały -28 °C, a przy silnym wietrze odczuwalna temperatura spadła do -33 °C. Choć to daleko od historycznego rekordu -89,2 °C z 1983 roku, klimat w tym zakątku Ziemi wciąż pozostaje ekstremalny i niebezpieczny.

Stacja „Wschód”, położona w środkowej części Antarktydy na wysokości 3488 m n.p.m., od lat budzi zainteresowanie naukowców z całego świata. To tutaj w lipcu 1983 roku odnotowano najniższą temperaturę powietrza zmierzoną przy powierzchni Ziemi – -89,2 °C, rekord, który pozostaje niepobity do dziś.

Klimat w tym regionie jest wyjątkowo surowy: powietrze jest rozrzedzone, a temperatury przez większą część roku pozostają ekstremalnie niskie. Dzień polarny trwa od 21 października do 21 lutego, noc polarna od 23 kwietnia do 21 sierpnia, a średnia roczna temperatura wynosi około -55 °C. Pod lodową powierzchnią znajduje się jezioro Wostok, największe podlodowcowe jezioro na kontynencie, które stanowi centrum badań naukowych. W 2011–2012 naukowcy wykonali odwiert na głębokość ponad 3,7 km, pobierając próbki wody do dalszych analiz.

Stacja „Wschód” była też miejscem dramatycznych wydarzeń. W 1959 roku podczas kłótni przy szachach jeden z pracowników próbował zabić, a według niektórych źródeł faktycznie zabił drugiego. Od tego czasu gra w szachy została zakazana na rosyjskich stacjach polarnych.

Pomimo ekstremalnych warunków, stacja funkcjonuje przez cały rok, prowadząc badania nad klimatem, geofizyką i środowiskiem antarktycznym. 5 stycznia 2026 roku, pomimo „tylko” -28 °C, odczuwalna temperatura spadła do -33 °C, pokazując, że życie w tym miejscu wymaga odporności, precyzyjnego przygotowania i doświadczenia.

Stacja „Wschód” została założona w 1957 roku w ramach Międzynarodowego Roku Geofizycznego i zastąpiła wcześniejszą placówkę „Wostok 1”. Należy do Rosji i pozostaje jednym z najważniejszych punktów badań polarnych na Antarktydzie.