Powstaje sojusz polsko-słowacki

Pierwszym krokiem naprzód w relacjach Polski ze Słowacją było ukończenie w 2022 roku budowy przez przedsiębiorstwo Gaz-System interkonektora gazowego łączącego polską Strachocinę  (woj. podkarpackie) ze słowacką miejscowością Veľké Kapušany. Interkonektor jest w stanie dostarczyć 4,7 mld. sześciennych gazu ziemnego. W zakresie polityki energetycznej władze Słowacji próbują prowadzić politykę „gry na wielu fortepianach”. Choć póki co nie zamierzają zrezygnować z dostaw rosyjskiego gazu, co stało się powodem napięcia w relacjach z ich wschodnim sąsiadem - Ukrainą w ciągu ostatnich dni, to jednak otwierają się także na inne możliwości. W styczniu bieżącego roku doszło do zawarcia umowy międzynarodowej między Słowacją a Stanami Zjednoczonymi, dotyczącej kooperacji w zakresie cywilnej energetyki nuklearnej, a co za tym idzie, budowy nowego bloku jądrowego w elektrowni ulokowanej w miejscowości  Jaslovské Bohunice, położonej w kraju trnawskim w południowej części Słowacji. Ponadto, podczas szczytu energetycznego Transatlantic Gas  Security Summit, który miał miejsce w Waszyngtonie pod koniec lutego 2026, słowacki minister energetyki podpisał wspólną deklarację z jego odpowiednikami z państw, takich jak: Polska - obecny był minister Miłosz Motyka, Ukraina, Rumunia, Grecja, Bułgaria, Mołdawia, Litwa, Węgry, Serbia, Chorwacja oraz Bośnia i Hercegowina. Deklaracja jest jednocześnie oświadczeniem wzmacniającym bezpieczeństwo dostaw gazu przede wszystkim ze Stanów Zjednoczonych do obszaru Europy Środkowo-Wschodniej, dokładniej do obszaru sięgającego od Bałkanów aż po Litwę i Ukrainę. Oświadczenie to ma na celu pogłębienie
i wzmocnienie kooperacji energetycznej z USA, jak również jest związane z ideą uczynienia Polski hubem gazowym regionu oraz z projektem rozwijania infrastruktury przesyłowej Inicjatywy Trójmorza.

Poza bezpieczeństwem energetycznym, kolejną płaszczyzną relacji na linii Warszawa -  Bratysława, stała się branża zbrojeniowa i współpraca w zakresie wojskowości. W lutym ubiegłego roku ministrowie obrony obydwu państw - Władysław Kosiniak Kamysz i Robert Kaliňák - podpisali tzw. list intencyjny, na mocy którego miało nastąpić pogłębienie współpracy pomiędzy Polską a Słowacją w zakresie przemysłu obronnego, w tym produkcji amunicji,
i programów pancernych.

W dniu 3.03.2026 r. w Bratysławie odbył się Polsko-słowacki dialog przemysłów obronnych w Bratysławie. Głównymi jego organizatorami byli portal Defense24,  słowacki 

think-thank  badawczy European Defense Analytics, a partnerami głównymi przedsiębiorstwa, takie jak: Polska Grupa Zbrojeniowa, Castelior, WB Group, Bank Gospodarstwa Krajowego. Partnerami strategicznymi były kluczowe słowackie przedsiębiorstwa: koncern zbrojeniowy Konstrukta  oraz producent broni wojskowej i maszyn dla przemysłu cywilnego, a także wyrobów skórzanych - ZTS Special. W wydarzeniu tym wzięli udział wspomniani wcześniej ministrowie Władysław Kosiniak Kamysz oraz Robert Kaliňák. Polski minister obrony stwierdził, że Polska i Słowacja mają ogromny potencjał i partnerstwo polsko-słowackie posiada ogromny sens. Ponadto zaznaczył, iż celem jego wizyty w słowackiej stolicy jest zbudowanie silnego przemysłu obronnego obydwu państw, a także wspólne ćwiczenia sił zbrojnych Polski i Słowacji, które przyczynią się do zwiększenia zdolności operacyjnych. Podczas Polsko-Słowackiego Dialogu Obronno-Przemysłowego odbyły się panele dyskusyjne ekspertów, a także przedstawicieli biznesu obronnego, w tym polskich przedsiębiorstw, takich jak Polska Grupa Zbrojeniowa, APS oraz WB Electronics i słowackich - DMD oraz Konstrukta.

Warto wspomnieć także, iż w listopadzie ubiegłego roku prezydent Polski Karol Nawrocki złożył wizytę w Bratysławie. Podczas tej wizyty prezydent Karol Nawrocki spotkał się z prezydentem Petrem Pellegrinim i na konferencji prasowej stwierdził, że poprzez wspólne członkostwo w: Grupie Wyszehradzkiej, Bukaresztańskiej Dziewiątce oraz Inicjatywie Trójmorza, a także ulokowanie na wschodniej flance NATO, Polska i Słowacja zbliżają się do siebie. Wspomniał także o patrolowaniu słowackiego nieba przez polskich pilotów wojskowych w latach 2022-2024 i określił, że Polska oraz Słowacją „są nie tylko partnerami lecz przyjaciółmi.” To pokazuje, że zarówno Prezydent RP jak i Minister Obrony Narodowej dostrzegają geostrategiczne korzyści ze współpracy polsko-słowackiej w polityce bezpieczeństwa i pozostają zgodni co do postrzegania naszego południowego sąsiada jako sojusznika. Tak więc mamy do czynienia z pewnym ożywieniem relacji na linii Warszawa -  Bratysława, z pewną intensyfikacją relacji.

Jak zauważył politolog dr Łukasz Lewkowicz, adiunkt z Uniwersytetu Marii Skłodowskiej-Curie w Lublinie i pracownik Instytutu Europy Środkowej, „W sferze bezpieczeństwa relacje słowacko-amerykańskie cechuje pragmatyzm – mimo krytycznych wypowiedzi pod adresem Zachodu, Słowacja dąży do rozbudowy floty samolotów F-16
i pogłębiania współpracy wojskowej z USA. Oznacza to, że realna polityka bezpieczeństwa pozostaje zakorzeniona w strukturach zachodnich. Propozycja współpracy USA z V4 pokazuje ambicję Bratysławy, by odgrywać rolę regionalnego pośrednika w relacjach z Waszyngtonem, częściowo równoważąc wpływy UE. Całość wskazuje na model polityki łączący suwerennościową retorykę z chęcią rozwoju relacji transatlantyckich – Słowacja stara się jednocześnie utrzymać autonomię polityczną i korzystać z gwarancji bezpieczeństwa oraz inwestycji USA”.  

Podsumowując, przytoczona powyżej analityczna wypowiedź pokazuje jasno, iż Polskę i Słowację łączy pozytywny stosunek do NATO jako formacji oraz przede wszystkim postrzeganie Stanów Zjednoczonych jako gwaranta bezpieczeństwa, mimo różnic dotyczących podejścia do rosyjskiego gazu. Warto wspomnieć jeszcze o tym, iż uznanymi produktami słowackiego przemysłu obronnego są armatohaubice samobieżne Zuzana oraz trały przeciwminowe Božena 4. Ostatnie wydarzenia, takie jak podpisanie oświadczenia na szczycie Transatlantic Gas Security przez ministrów odpowiedzialnych za sektor energetyczny, a przede wszystkim zorganizowanie Polsko-słowackiego dialogu przemysłów obronnych w Bratysławie poprzedzonego ubiegłorocznym listem intencyjnym o współpracy w przemyśle obronnym pokazują, iż Słowacja staje się coraz bardziej kluczowym partnerem dla Polski, także w obszarze polityki bezpieczeństwa.

Źródła:

Ł. Lewkowicz, Gospodarczy wymiar szefa dyplomacji USA na Słowacji i Węgrzech., Instytut Europy Środkowej.

Ministerstwo Obrony Narodowej, Polsko-słowacki dialog przemysłów obronnych
w Bratysławie, gov.pl.

Ministerstwo Energii, Polska jednym z architektów nowego bezpieczeństwa energetycznego Europy Środkowo- Wschodniej. Minister Miłosz Motyka na Transatlantic Gas Security Summit, gov.pl.