Rosja kontra Euroclear: miliardy w grze

Centralny Bank Federacji Rosyjskiej wystąpił na drogę sądową przeciwko belgijskiej instytucji Euroclear, domagając się około 194 mld euro w związku z zamrożonymi aktywami. Rosja twierdzi, że działania Euroclear uniemożliwiają jej korzystanie z funduszy, a sprawa nabiera nowego znaczenia po decyzji UE o stałym zablokowaniu rosyjskich depozytów.

Rosyjski bank centralny złożył pozew przeciwko Euroclear, międzynarodowej instytucji finansowej z siedzibą w Belgii, domagając się równowartości 194 mld euro. Według Banku Rosji działania Euroclear uniemożliwiają mu dysponowanie funduszami i papierami wartościowymi, co powoduje "szkodę regulatora" poprzez nielegalne działanie. Pozew obejmuje zarówno zablokowane aktywa, środki banku, jak i utracone korzyści z tych funduszy.

Według agencji TASS kwota roszczeń wynosi 18,17 bln rubli, co odpowiada 194,4 mld euro po obecnym kursie. Euroclear szacuje, że przechowuje 180 mld euro zamrożonych rosyjskich aktywów, a kolejne 30 mld znajduje się w innych instytucjach finansowych w UE.

Do sprawy nabrało wagi po decyzji państw członkowskich UE o stałym zamrożeniu rosyjskich aktywów na terytorium Unii. Do tej pory aktywa te były zamrażane okresowo w ramach sankcji, wymagających przedłużenia co pół roku. Nowe regulacje wprowadzają zakaz transferu środków z powrotem do Rosji, co ma zwiększyć pewność co do ich przyszłości i stworzyć potencjalną możliwość wykorzystania ich na rzecz Ukrainy po zakończeniu wojny.

Rosyjski bank podkreśla, że wszelkie próby użycia jego aktywów przez instytucje UE są "niezgodne z prawem międzynarodowym" i naruszają zasady suwerenności finansowej. Zdaniem strony rosyjskiej, planowane przez Komisję Europejską pożyczki dla Ukrainy, finansowane z zamrożonych środków, stanowią nielegalne działanie.

Euroclear jak dotąd nie wydał oficjalnego komentarza w tej sprawie. Eksperci zwracają uwagę, że spór może mieć dalekosiężne konsekwencje dla bezpieczeństwa finansowego i stosunków międzynarodowych, a jego rozstrzygnięcie może potrwać wiele miesięcy.

Konflikt wpisuje się w szerszy kontekst sankcji nałożonych na Rosję po agresji na Ukrainę, a także w napięcia wokół środków finansowych, które mogą posłużyć do wsparcia odbudowy i reparacji wojennych na wschodzie Europy.