Jezioro Aralskie. Jedna z największych katastrof ekologicznych?

Jezioro Aralskie niegdyś rozciągało się na powierzchni 68 tysięcy kilometrów kwadratowych, jednak obecnie jego rozmiar zmniejszył się niemal dziesięciokrotnie. Było to czwarte co do wielkości jezioro na świecie, a dziś niemal całkowicie wyschło, zamieniając się w pustynię. Naukowcy uznają to zjawisko za jedną z największych katastrof ekologicznych w historii.

Jeszcze w latach 60. XX wieku, na pograniczu Uzbekistanu i Kazachstanu, znajdowało się ogromne jezioro, którego pozostałości obecnie zamieniają się w pustynię. Już w latach 90. naukowcy przewidywali, że do 2020 roku znaczna część jego południowego basenu po prostu zniknie. Ich prognozy się sprawdziły. Powierzchnia zbiornika skurczyła się do około 8 tysięcy kilometrów kwadratowych. Co stało się z resztą?

Zbiornik praktycznie wysechł, a jego dno zamieniło się w pustynię Aral-kum – najmłodszą pustynię na Ziemi, której powstanie zakończyło się w 2015 roku. Skala zmian jest doskonale widoczna na zdjęciach satelitarnych. Przyczyna jest jednoznaczna – ingerencja człowieka.

To, co stało się z Jeziorem Aralskim, jest uznawane za jedną z największych katastrof ekologicznych na świecie.

To bez wątpienia jedna z największych katastrof ekologicznych na świecie – powiedział Ibrahim Thiaw, sekretarz Konwencji Narodów Zjednoczonych o Zwalczaniu Pustynnienia.

Przyczyną katastrofy były decyzje podjęte w latach 60. i 90. XX wieku. Dwie główne rzeki zasilające jezioro – Amu-Daria i Syr-Daria – zostały przekierowane w celu nawadniania rozległych plantacji bawełny Związku Radzieckiego, które obejmowały powierzchnię 7 milionów hektarów. W wyniku tych działań jezioro niemal całkowicie wyschło.

Zmiany odbiły się także na jakości powietrza w regionie. Między 1984 a 2015 rokiem ilość pyłów atmosferycznych wzrosła z 14 do 27 milionów ton. Szkodliwe sole, przenoszone przez burze, docierają do upraw oddalonych nawet o setki kilometrów. Pył Aral-kum jest szczególnie toksyczny – zawiera ślady po testach broni chemicznej prowadzonych przez ZSRR, a także resztki nawozów i pestycydów z dawnych plantacji.

Naukowcy ostrzegają, że przypadek Jeziora Aralskiego powinien być przestrogą przed nadmierną ingerencją człowieka w ekosystemy na całym świecie.

źródło: Interia (GeekWeek)