Kazachstan zwiększa wydobycie węgla, Polska notuje spadki

Globalny rynek węgla przechodzi wyraźne przetasowania. Podczas gdy Kazachstan planuje znaczące zwiększenie wydobycia i eksportu surowca, w Polsce widoczny jest długoterminowy trend spadkowy produkcji. Oba kierunki mają istotne znaczenie, zwłaszcza że Polska należy do odbiorców kazachstańskiego węgla.

Kazachstan zapowiada wzrost wydobycia węgla w 2026 roku o 11,2 proc., do poziomu 128,9 mln ton. To wyraźne zwiększenie produkcji względem 2025 roku, kiedy wydobycie wyniosło 115,9 mln ton.

Zdecydowana większość surowca trafia na rynek krajowy – w ubiegłym roku było to 85,9 mln ton. Eksport osiągnął poziom 30 mln ton, a jednym z jego głównych kierunków jest Polska, obok takich krajów jak Rosja, Turcja czy Indie.

Kazachstan dysponuje jednymi z największych zasobów węgla na świecie – szacowanymi na około 33,5 mld ton – co daje mu 10. miejsce globalnie i pozwala utrzymywać stabilną pozycję eksportera.

W Polsce sytuacja wygląda inaczej. Dane Agencji Rozwoju Przemysłu pokazują, że krajowe wydobycie węgla systematycznie maleje. W lutym 2026 roku wyniosło 3,491 mln ton, nieco więcej niż w styczniu (3,399 mln ton), ale mniej niż w analogicznym okresie 2025 roku, gdy było to 3,590 mln ton.

Jeszcze wyraźniej widać to w dłuższej perspektywie. W całym 2025 roku polskie kopalnie wydobyły 42,8 mln ton węgla, czyli o 1,2 mln ton mniej niż rok wcześniej. Dla porównania:

• w 2024 roku było to prawie 44 mln ton,
• w 2023 roku 48,3 mln ton,
• a w 2022 roku ponad 52,8 mln ton.

Spadkowi wydobycia nie towarzyszy jednak równie silny spadek sprzedaży. W 2025 roku sprzedano blisko 43,2 mln ton węgla – to więcej niż rok wcześniej. To powoduje stopniowe zmniejszanie zapasów na zwałach, które na koniec lutego 2026 roku wynosiły 3,882 mln ton, wobec ponad 5 mln ton jeszcze kilka miesięcy wcześniej.

Zmiany dotykają także zatrudnienia w górnictwie. Na koniec lutego 2026 roku w sektorze pracowało 70,7 tys. osób, czyli mniej niż miesiąc wcześniej i wyraźnie mniej niż rok temu, gdy zatrudnienie przekraczało 73 tys.

Dane miesięczne pokazują również sezonowość rynku. W okresie zimowym sprzedaż węgla osiąga wyższe poziomy, a następnie stopniowo spada. Podobnie wygląda produkcja, choć jej wahania są mniejsze.

Zestawienie tych danych pokazuje wyraźny kontrast: podczas gdy Kazachstan zwiększa wydobycie i wzmacnia swoją pozycję eksportera, Polska ogranicza produkcję krajową, jednocześnie utrzymując stosunkowo stabilny poziom sprzedaży.

To oznacza rosnące znaczenie importu w bilansie surowcowym kraju. W tej sytuacji dostawy z kierunków takich jak Kazachstan mogą odgrywać coraz większą rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa energetycznego.

Jednocześnie długoterminowy trend spadku wydobycia w Polsce wpisuje się w szersze zmiany w sektorze energetycznym, gdzie węgiel stopniowo traci znaczenie na rzecz innych źródeł energii.

PAP, opr. tom