Kościół katolicki 1 maja wspomina św. Józefa Rzemieślnika

1 maja kościół katolicki obchodzi wspomnienie św. Józefa Rzemieślnika. Data ta zbiega się z Międzynarodowym Świętem Pracy, co nadaje jej szczególny wymiar – podkreśla znaczenie ludzkiej pracy w życiu człowieka oraz jej rolę w jego rozwoju duchowym i społecznym.

Święty Józef, mąż Maryi, czczony jest w ciągu roku liturgicznego dwukrotnie: 19 marca jako Oblubieniec Najświętszej Maryi Panny oraz 1 maja jako patron i wzór dla ludzi pracy.

Ewangelie określają Józefa mianem „tekton” (łac. faber), co oznacza rzemieślnika – osobę zajmującą się obróbką drewna oraz naprawą narzędzi i sprzętów codziennego użytku. W jego życiu to właśnie praca, a nie formy bardziej kojarzone z religijnością, jak kontemplacja czy pokuta, stała się drogą do świętości.

Ustanowienie 1 maja świętem św. Józefa Rzemieślnika ogłosił papież Pius XII. Decyzję tę podjął 24 kwietnia 1955 roku podczas spotkania z Katolickim Stowarzyszeniem Robotników Włoskich. W ten sposób nadał chrześcijański sens świeckiemu Świętu Pracy, obchodzonemu na świecie od końca XIX wieku. Kościół zwraca tego dnia szczególną uwagę na pracę jako wartość nie tylko ekonomiczną, lecz także moralną i społeczną.

Już wcześniej temat roli św. Józefa w życiu Kościoła podejmował papież Leon XIII w encyklice „Quamquam pluries” z 1889 roku. W dokumencie wskazywał na jego znaczenie jako orędownika i wzoru dla różnych stanów życia:

„Ojcowie rodzin znajdują w Józefie najlepsze uosobienie ojcowskiej troski i czujności; małżonkowie – doskonały przykład miłości, pokoju i wierności małżeńskiej; dziewice – wzór i opiekuna czystości. (…) Robotnicy, rzemieślnicy i ludzie niższego stanu mają szczególne prawo uciekać się do jego opieki i naśladować jego przykład”.

W setną rocznicę ogłoszenia encykliki papież Jan Paweł II wydał adhortację apostolską „Redemptoris Custos”, poświęconą św. Józefowi. Przypomniał w niej, że Jezus w Nazarecie uczył się pracy właśnie od niego.

„Jeżeli Rodzina z Nazaretu jest przykładem i wzorem dla ludzkich rodzin, to podobnie jest z pracą Jezusa u boku Józefa-cieśli” – podkreślił papież.

Zwrócił również uwagę na szczególne miejsce pracy w Ewangelii:

„Praca jest dobrem człowieka – przekształca przyrodę i sprawia, że człowiek bardziej staje się człowiekiem”.

Dodał także, że właściwe rozumienie pracy pomaga człowiekowi zbliżać się do Boga.

Do tej myśli nawiązał papież Benedykt XVI w homilii z 19 marca 2006 roku, wskazując na fundamentalne znaczenie pracy dla rozwoju osoby i społeczeństwa:

„Musi być ona wykonywana z poszanowaniem ludzkiej godności i w duchu służby dobru wspólnemu. Człowiek nie może jednak stać się niewolnikiem pracy ani nadawać jej ostatecznego sensu życia”.

Podkreślił również, że przykład św. Józefa ukazuje człowieka jako podmiot pracy – tego, który ją wykonuje i nadaje jej sens.

Kult św. Józefa dotarł do Polski na przełomie XI i XII wieku, a szczególnie rozwinął się w XVII i XVIII wieku dzięki działalności karmelitów i sióstr wizytek. Dziś jego głównym ośrodkiem w Polsce jest sanktuarium w Kaliszu. W kraju istnieje około 270 świątyń pod jego wezwaniem, w tym kilkanaście dedykowanych św. Józefowi Robotnikowi.

Święty Józef jest patronem wielu grup i stanów – małżonków, rodzin, ojców, sierot, a także rzemieślników, robotników, cieśli, drwali i wszystkich ludzi pracy. Uznawany jest również za patrona dobrej śmierci oraz orędownika osób poszukujących współmałżonka.

Szczególnym świadectwem jego kultu jest historia polskich księży więzionych w obozie koncentracyjnym w Dachau. Złożyli oni ślub, że w przypadku ocalenia będą co roku pielgrzymować do Kalisza, by dziękować św. Józefowi. Po wyzwoleniu obozu 29 kwietnia 1945 roku wiernie wypełniali tę obietnicę aż do końca życia. Ostatni z nich, ks. Leon Stępniak, zmarł w 2013 roku.