Kulisy spotkania Nawrockiego z Zełenskim. Historia podzieliła sojuszników?

Spotkanie Karola Nawrockiego z Wołodymyrem Zełenskim podczas szczytu NATO w Ankarze nie ograniczyło się do rozmów o bezpieczeństwie i wojnie z Rosją. Jak ujawnił Marcin Przydacz, rozmowa prezydentów trwała około godziny, a jednym z najważniejszych tematów był spór historyczny dotyczący Ukraińskiej Powstańczej Armii. Według relacji przedstawiciela Kancelarii Prezydenta Nawrocki miał przekazać, że stanowisko Polski w tej sprawie jest „nienegocjowalne”.

Rozmowa Karola Nawrockiego z Wołodymyrem Zełenskim w kuluarach szczytu NATO w Ankarze miała znacznie bardziej wymagający charakter, niż początkowo zakładano. Jak przekazał szef Biura Polityki Międzynarodowej Kancelarii Prezydenta Marcin Przydacz, spotkanie przywódców trwało około godziny i koncentrowało się przede wszystkim na relacjach polsko-ukraińskich.

Według jego relacji pierwszy kontakt między politykami miał charakter krótkiej, oficjalnej rozmowy. Później jednak prezydent Ukrainy miał poprosić o dłuższe spotkanie, podczas którego obaj przywódcy mogli wyjaśnić swoje stanowiska.

– Była to rozmowa o powodach działań, które wywołały emocje w Polsce, oraz o przyszłości relacji między naszymi krajami – relacjonował Przydacz.

Spór o UPA jednym z głównych tematów

Jak wynika z przekazu Kancelarii Prezydenta, jednym z najważniejszych punktów rozmowy była kwestia stosunku Ukrainy do Ukraińskiej Powstańczej Armii. Temat od lat pozostaje jednym z najbardziej drażliwych elementów polsko-ukraińskich relacji.

Przydacz podkreślił, że w Polsce pamięć o UPA jest związana przede wszystkim ze zbrodniami na ludności cywilnej, szczególnie z wydarzeniami na Wołyniu i w Galicji Wschodniej. Jak zaznaczył, na Ukrainie organizacja ta często przedstawiana jest przede wszystkim jako formacja walcząca o niepodległość przeciwko Związkowi Sowieckiemu.

Według niego prezydent Nawrocki miał zwrócić uwagę Zełenskiemu na różnice w postrzeganiu historii i przekazać, że dla strony polskiej nie jest to kwestia, którą można pominąć.

„Polska nie zmieni swojego stanowiska”

Marcin Przydacz przekazał, że Karol Nawrocki miał jasno powiedzieć ukraińskiemu przywódcy, iż Polska nie zaakceptuje działań polegających na gloryfikowaniu UPA.

– Sprawa podejścia do UPA jest nienegocjowalna. Polska nie zmieni swojego stanowiska – miał podkreślić prezydent.

Według relacji przedstawiciela Kancelarii Prezydenta Nawrocki wskazywał, że sposób, w jaki Ukraina odnosi się do tej części historii, będzie miał wpływ na wzajemne relacje.

Zełenski miał poznać nowe informacje

Przydacz zaznaczył również, że podczas rozmowy ukraiński prezydent miał usłyszeć argumenty i informacje, których wcześniej nie znał. Podkreślił, że Nawrocki w rozmowie występował nie tylko jako głowa państwa, ale także jako historyk.

Prezydent Polski jest doktorem historii i od lat zajmuje się tematyką pamięci historycznej. Według Przydacza podczas spotkania omawiano także możliwe rozwiązania na przyszłość i sposób budowania relacji między Warszawą a Kijowem.

Decyzje Ukrainy wywołały reakcję w Polsce

Napięcia wokół kwestii UPA nasiliły się po decyzji Wołodymyra Zełenskiego o nadaniu jednej z ukraińskich jednostek wojskowych nazwy związanej z „Bohaterami UPA”. W Polsce wywołało to krytykę ze strony wielu środowisk politycznych i historycznych.

Spór dotyczy przede wszystkim oceny wydarzeń z lat 1943–1944, gdy doszło do masowych mordów na ludności polskiej na Wołyniu i w Galicji Wschodniej. Strona polska wskazuje na odpowiedzialność UPA za zbrodnie na cywilach, podczas gdy część ukraińskiej narracji historycznej akcentuje jej walkę przeciwko ZSRR.

Rozmowa Nawrockiego i Zełenskiego pokazała, że mimo bliskiej współpracy Polski i Ukrainy w obliczu rosyjskiej agresji, kwestie historyczne nadal pozostają jednym z najtrudniejszych tematów między oboma państwami.