Najwyższa emerytura w KURS. Rolnik płacił składki ponad 41 lat

Najwyższa emerytura wypłacana obecnie przez KRUS wynosi około 4772 zł brutto miesięcznie. Otrzymuje ją osoba, która przez ponad 41 lat regularnie opłacała składki na ubezpieczenie społeczne rolników. To najwyższe świadczenie w rolniczym systemie emerytalnym, ale wciąż wielokrotnie niższe od rekordowych emerytur wypłacanych przez ZUS.

Najwyższe świadczenie wypłacane przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wynosi obecnie niespełna 4,8 tys. zł brutto miesięcznie. To rekord w systemie KRUS, ale jednocześnie kwota znacznie niższa niż najwyższe emerytury w powszechnym systemie ZUS, które przekroczyły poziom 51 tys. zł brutto miesięcznie.

Tak wysokie świadczenie w KRUS jest wyjątkiem. Otrzymuje je osoba z bardzo długim okresem ubezpieczenia, która przez ponad 41 lat opłacała składki. W większości przypadków emerytury rolnicze są dużo niższe i oscylują w pobliżu najniższych gwarantowanych świadczeń.

Od 1 marca 2026 roku emerytura podstawowa w KRUS wynosi 1780,64 zł brutto. Minimalna emerytura rolnicza została podniesiona do 1978,49 zł brutto. Po potrąceniu składki zdrowotnej daje to około 1800 zł na rękę.

Różnice między emeryturami z KRUS i ZUS wynikają przede wszystkim z odmiennej konstrukcji obu systemów. W ZUS wysokość świadczenia zależy od zgromadzonego kapitału emerytalnego, wysokości odprowadzanych składek, zarobków i wieku przejścia na emeryturę. Osoby, które pracowały bardzo długo, dużo zarabiały i późno zakończyły aktywność zawodową, mogą otrzymywać rekordowo wysokie emerytury.

W KRUS system działa inaczej. Składki rolników mają w większym stopniu charakter ryczałtowy i nie są tak bezpośrednio powiązane z dochodem gospodarstwa jak składki w systemie powszechnym. Znaczna część finansowania świadczeń rolniczych pochodzi z budżetu państwa.

Dlatego nawet bardzo długi staż ubezpieczeniowy nie przekłada się w KRUS na świadczenia porównywalne z najwyższymi emeryturami z ZUS.

Emerytura z KRUS składa się z dwóch części: składkowej i uzupełniającej. Część składkowa zależy głównie od długości okresu podlegania ubezpieczeniu rolniczemu. Im dłużej rolnik opłacał składki, tym wyższy wskaźnik wymiaru świadczenia.

Przy ustalaniu prawa do emerytury KRUS uwzględnia między innymi lata prowadzenia gospodarstwa rolnego, pracę w gospodarstwie rodziców, okresy opłacania składek po 1991 roku, niektóre okresy pracy poza rolnictwem oraz czynną służbę wojskową.

Znaczenie mają także składki opłacane w latach 1983–1990. Osoby, które w tamtym okresie płaciły wyższe składki niż standardowe, mogą liczyć na korzystniejsze przeliczenie części składkowej świadczenia.

„Wskaźniki wymiaru są ustalane odrębnie dla każdego emeryta i rencisty” – informował KRUS, wyjaśniając zasady waloryzacji i obliczania świadczeń.

Drugim elementem emerytury rolniczej jest część uzupełniająca. Standardowo wynosi ona 95 procent emerytury podstawowej, ale przy bardzo długim stażu może zostać obniżona. Nie może jednak spaść poniżej 85 procent emerytury podstawowej.

System KRUS przewiduje także ochronę najniższych świadczeń. Jeżeli wyliczona emerytura byłaby zbyt niska, zostaje podwyższona do poziomu minimalnej emerytury obowiązującej w Polsce. To zabezpieczenie obejmuje osoby, które spełniają wymagane warunki, ale ich wyliczone świadczenie nie osiąga ustawowego minimum.

W praktyce oznacza to, że duża część emerytów rolniczych otrzymuje świadczenia zbliżone do minimalnej emerytury, a rekordowe kwoty, takie jak 4772 zł brutto, należą do rzadkości.

Od 1 marca 2026 roku emerytury i renty rolnicze zostały podniesione w ramach corocznej waloryzacji. Wskaźnik waloryzacji wyniósł 5,3 procent. Emerytura podstawowa wzrosła do 1780,64 zł brutto, czyli o 89,62 zł więcej niż wcześniej.

Po waloryzacji wzrosły także najniższe świadczenia i dodatki wypłacane przez KRUS. Minimalna emerytura rolnicza i renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy wynoszą 1978,49 zł brutto. Renta częściowa wzrosła do 1483,87 zł brutto, a renta wypadkowa i renta rodzinna wypadkowa do 2374,19 zł brutto.

Podwyższone zostały również dodatki. Dodatek pielęgnacyjny i dodatek kombatancki wynoszą po 366,68 zł, dodatek dla sieroty zupełnej 689,17 zł, świadczenie dla sołtysów 373,67 zł, a ryczałt energetyczny 336,16 zł.

Porównanie najwyższej emerytury z KRUS z rekordowymi świadczeniami z ZUS pokazuje skalę różnic między systemami. Najwyższe emerytury w ZUS przekraczają 51 tys. zł brutto miesięcznie. Takie kwoty otrzymują osoby z wyjątkowo długim stażem pracy, wysokimi składkami i bardzo późnym przejściem na emeryturę.

W przypadku KRUS podobny poziom świadczeń jest praktycznie nieosiągalny. Wynika to nie z jednego przepisu, ale z całej konstrukcji systemu rolniczego, w którym składki są niższe, a sposób wyliczania świadczeń mniej powiązany z rzeczywistymi dochodami rolnika.

Najwyższa emerytura z KRUS, mimo ponad 41 lat opłacania składek, pozostaje więc poniżej 5 tys. zł brutto miesięcznie. Dla wielu rolników podstawowym zabezpieczeniem po zakończeniu pracy nadal jest świadczenie bliskie minimalnej emeryturze.