Pokój na wyciągnięcie ręki?

Premier Donald Tusk poinformował we wtorek, po serii rozmów z europejskimi przywódcami, że perspektywa zakończenia wojny w Ukrainie wyraźnie się przybliża. Zaznaczył jednocześnie, że w obliczu możliwych przełomowych decyzji niezbędna jest ścisła koordynacja działań rządu i prezydenta w polityce zagranicznej. Zapowiedział też, że liczy na szybkie spotkanie z prezydentem Karolem Nawrockim.

Szef rządu wziął udział w rozmowach na wysokim szczeblu dotyczących zakończenia wojny w Ukrainie. Jak przekazał, uczestniczyli w nich liderzy kluczowych państw europejskich, premier Kanady Mark Carney, przedstawiciele instytucji unijnych oraz sekretarz generalny NATO Mark Rutte.

– Podsumowaliśmy rezultaty pierwszego etapu bardzo poważnych negocjacji, w które zaangażowani są przywódcy Ukrainy, Europy, Stanów Zjednoczonych i Kanady. Pokój jest na horyzoncie – powiedział Tusk. Doprecyzował, że ma na myśli raczej nadchodzące tygodnie niż odległą perspektywę miesięcy czy lat.

Premier wskazał, że realną podstawą do optymizmu są po raz pierwszy jasno sformułowane deklaracje Stanów Zjednoczonych o gotowości do udziału w gwarancjach bezpieczeństwa dla Ukrainy po zawarciu pokoju. – Mowa jest nawet o obecności wojsk amerykańskich, na przykład na granicy lub linii kontaktowej między Ukrainą a Rosją. To nowe i jednoznaczne sygnały. Oczywiście zobaczymy, jak konsekwentni okażą się nasi partnerzy zza Atlantyku – zaznaczył.

Tusk dodał, że ewentualny pokój będzie wymagał od Ukrainy kompromisów, w tym w sprawach terytorialnych. Podkreślił przy tym, że decyzje w tej kwestii powinny należeć do samych Ukraińców i zostać potwierdzone w referendum.

Zdaniem premiera, w najbliższym czasie mogą zapaść decyzje o fundamentalnym znaczeniu dla przyszłości Ukrainy i całego regionu. Dlatego – jak podkreślił – w interesie Polski leży pełna współpraca rządu i prezydenta w polityce międzynarodowej.

Tusk potwierdził, że otrzymał z Kancelarii Prezydenta notatkę z wideokonferencji przywódców USA i Ukrainy z europejskimi liderami, w której Polskę reprezentował prezydent Nawrocki. Zapowiedział, że Kancelaria Premiera również przekaże swoje ustalenia z wtorkowych rozmów. Zwrócił uwagę, że administracja prezydenta USA Donalda Trumpa częściej komunikuje się z głowami państw, podczas gdy w Europie naturalnym partnerem pozostają rządy.

– Wyciągnijmy z tego wnioski. Musimy niezwykle precyzyjnie koordynować nasze działania. Nie ma tu miejsca na animozje czy pretensje – chodzi o bezpieczeństwo Polski. Dlatego będę liczył na pilne spotkanie z panem prezydentem – podkreślił.

Premier przypomniał też, że polecił ministrom podjęcie rozmów z prezydentem w celu zakończenia – jak to określił – niepotrzebnego sporu wokół nominacji oficerskich. W poniedziałek szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz oraz minister koordynator służb specjalnych Tomasz Siemoniak zaproponowali prezydentowi wspólne spotkanie z szefami służb, aby zażegnać konflikt dotyczący nominacji w ABW i SKW.

– Niezależnie od różnic poglądów, w sprawach bezpieczeństwa państwa wszystkie ośrodki władzy muszą mówić jednym głosem – zaznaczył Tusk.

Jak dodał, niewykluczone, że już w styczniu konieczne będzie wspólne podejmowanie decyzji dotyczących przyszłości Ukrainy i tej części świata. – To będzie wymagało pełnej solidarności instytucji państwowych i całego społeczeństwa. Jestem w pełni otwarty na współpracę – zapewnił.

Wtorkowe rozmowy były jednymi z wielu prowadzonych ostatnio w różnych formatach, poświęconych perspektywom zakończenia wojny w Ukrainie. W niedzielę na Florydzie odbyło się spotkanie prezydentów USA i Ukrainy, po którym obaj przywódcy mówili o znaczącym postępie w rozmowach pokojowych, mimo że – jak przyznał Donald Trump – pozostają jeszcze najbardziej drażliwe kwestie, w tym dotyczące terytoriów Ukrainy.

Premier zabrał głos przed ostatnim w tym roku posiedzeniem rządu. Zwracając się do ministrów, podkreślił, że mijający rok był trudny, a nadchodzący również nie zapowiada się łatwo. – To jednak od nas wszystkich zależy, czy będzie lepszy. Nawet w obliczu poważnych wyzwań międzynarodowych, geopolitycznych i wewnętrznych – powiedział Tusk.

red./PAP