Policja obchodzi swoje święto. Kim jest statystyczny funkcjonariusz?

W Polsce służy ponad 97 tys. funkcjonariuszy, z czego większość to mężczyźni w wieku 31–40 lat. Mimo ogłoszonego przez szefa MSWiA Tomasza Siemoniaka wzrostu zainteresowania służbą w policji, Polska wciąż znajduje się poniżej średniej unijnej pod względem liczby funkcjonariuszy.

Większość polskich policjantów ma wykształcenie wyższe – to ponad 57 tys. osób. Kolejna grupa to funkcjonariusze z wykształceniem średnim, w tym m.in. absolwenci szkół policyjnych, których jest prawie 38 tys. Ponadto ponad 2 tys. policjantów ukończyło szkoły policealne, a 23 osoby mają wykształcenie zawodowe.

Największą grupę stanowią funkcjonariusze pracujący w policji od 3 do 10 lat.

W 2023 roku do służby przyjęto 2 448 nowych policjantów, co stanowi ponad 50 proc. wzrostu w porównaniu do roku poprzedniego – podała wówczas Komenda Główna Policji. Obecnie wakaty w policji wynoszą 12,3 proc.

Pierwszy raz próg 100 tys. policjantów w Polsce został przekroczony w 1996 roku, co stanowiło wzrost o ponad 13 tys. osób w porównaniu z 1990 rokiem, kiedy stan zatrudnienia wynosił nieco ponad 88 tys. Przez kolejną dekadę liczba ta wahała się od 98 tys. do 100 tys., przekraczając ten próg w latach 2000, 2001, 2004, 2005 i 2008. W 2010 roku liczba spadła do 97 tys., a w 2012 roku do 96 tys. Przez następne kilka lat liczba funkcjonariuszy utrzymywała się na stosunkowo stałym poziomie, wynoszącym między 97 tys. a 99 tys. W 2021 i 2022 roku próg 100 tys. został ponownie przekroczony, osiągając w 2022 roku wartość dokładnie 101 tys.

Jednak w 2023 roku liczba policjantów spadła o ponad 4 tys., do 96 tys. Obecny stan na 1 lipca 2025 roku wynosi 97 052.

Wzrost zainteresowania służbą w policji ogłaszał w czerwcu szef MSWiA, Tomasz Siemoniak, który po rekonstrukcji rządu został mianowany ministrem koordynującym służby specjalne. W rozmowie z Radiem Plus poinformował o rekordowej liczbie kandydatów do służby w policji. „Od kilku miesięcy obserwujemy pozytywny trend – więcej osób wstępuje do służby, niż z niej odchodzi. Dzięki temu liczba wakatów będzie się systematycznie zmniejszać. Dużą rolę odgrywają konkretne działania MSWiA, takie jak wprowadzenie dodatku mieszkaniowego dla funkcjonariuszy” – mówił Siemoniak.

Mimo tych zapewnień Polska nadal znajduje się poniżej średniej unijnej pod względem liczby funkcjonariuszy. Zajmuje 6. miejsce od końca, jeśli chodzi o liczbę policjantów na 100 tys. mieszkańców. Z danych Eurostatu wynika, że w Polsce przypada około 268 policjantów na 100 tys. obywateli, podczas gdy średnia w UE wynosi blisko 342 funkcjonariuszy na tę samą liczbę mieszkańców.

Najwięcej policjantów na 100 tys. osób ma Cypr, gdzie jest ich ponad 550. Wysokie wyniki notują również Chorwacja (534), Grecja (528) i Luksemburg (470). Ponadto Bułgaria i Portugalia mają ponad 400 funkcjonariuszy na 100 tys. mieszkańców.

Z drugiej strony, Finlandia znajduje się na przeciwnym biegunie, z zaledwie 139 policjantami na 100 tys. mieszkańców. Nieco wyżej plasują się Dania (192) i Łotwa (215).

W kwietniu br. szef Komendy Głównej Policji, nadinsp. Marek Boroń, ocenił w rozmowie z PAP, że chętnych do służby nie brakuje, a problemem jest baza szkoleniowa. Powstały dwa ośrodki szkolenia – w Warszawie i Lublinie. Szef KGP zapowiedział również zmiany w ośrodku szkolenia w Sieradzu oraz otwarcie nowego ośrodka w Zielonej Górze.

„Szkolenie ma kluczowe znaczenie dla tego, aby policjanci byli dobrze przygotowani do służby. Dzisiaj nie mierzymy się z brakiem chętnych do pracy w policji, tylko z odpowiednim procesem szkolenia, profilowania i przygotowywania do niej kandydatów” – mówił.

Kandydat ubiegający się o stanowisko w policji musi przejść szereg testów kwalifikacyjnych, w tym test wiedzy, sprawnościowy, psychologiczny, rozmowę kwalifikacyjną, badania lekarskie oraz postępowanie sprawdzające.

Test wiedzy składa się z 40 pytań, które obejmują zagadnienia związane z funkcjonowaniem władzy ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej, a także z zakresu bezpieczeństwa publicznego. Po pozytywnym zaliczeniu testu kandydat może przystąpić do kolejnego etapu – testu sprawnościowego.

Do 2025 roku test sprawnościowy polegał na pokonaniu toru przeszkód składającego się z 8 prób, które kandydat musiał wykonać w czasie krótszym niż 1 min 41 sek. W ramach testu kandydat m.in. pokonywał okrążenie stojaków, wykonywał przewroty na materacu, przenosił manekina ważącego 28 kg, pokonywał płotki lekkoatletyczne, rzucał piłką lekarską, przenosił ją, pokonywał skrzynie gimnastyczne oraz wykonywał bieg wahadłowy.

– Testy sprawnościowe wyznaczają pewne minimum, które kandydat musi spełnić – powiedział PAP były rzecznik Komendanta Głównego Policji Mariusz Sokołowski. Jak podkreślił, testy są wstępem do pracy w policji, a w trakcie szkolenia kandydaci podnoszą poziom swojej kondycji.

Zgodnie z nowymi przepisami, od 2025 roku test sprawnościowy został uproszczony na mocy Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 lutego 2025 r. w sprawie postępowania kwalifikacyjnego wobec kandydatów do służby w Policji. Kandydat przystępuje teraz do czterech prób: rzutu piłką lekarską o wadze 3 kg oburącz zza głowy, wykonania jak największej liczby siadów z leżenia na plecach w czasie 30 sek., biegu ze zmianą kierunku oraz biegu z okrążaniem stojaków w czasie 90 sekund.

Kolejnym etapem jest test psychologiczny, który ocenia predyspozycje intelektualne, zachowania społeczne, stabilność emocjonalną oraz postawę kandydata w pracy. Zdaniem Sokołowskiego to właśnie ta część kwalifikacji jest najtrudniejsza. – Wymaga o wiele więcej pracy od kandydata niż test sprawnościowy – powiedział Sokołowski. Były rzecznik zwrócił uwagę na to, że test psychologiczny sprawdza, czy kandydat ma odpowiednią odporność na stres, potrafi poradzić sobie w sytuacjach trudnych oraz kontrolować swoje zachowania w ekstremalnych warunkach.

24 lipca obchodzone jest Święto Policji. W ramach centralnych uroczystości, które odbędą się na terenie Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie (ul. Potockiego 10/16), z udziałem prezydenta Andrzeja Dudy, wręczone zostaną awanse generalskie.
PAP/red.