Prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę metropolitalną dla Pomorza.

Nowe przepisy otwierają drogę do utworzenia związku metropolitalnego obejmującego 61 samorządów i blisko 1,6 mln mieszkańców. To jedna z najważniejszych decyzji dla regionu od lat, szczególnie w zakresie transportu publicznego, planowania rozwoju i finansowania wspólnych inwestycji.

Prezydent Karol Nawrocki poinformował w czwartek, 2 lipca, że podpisał ustawę o związku metropolitalnym w województwie pomorskim. Dokument został uchwalony 11 czerwca 2026 roku i był jedną z pięciu ustaw podpisanych tego dnia przez głowę państwa.

Podpis prezydenta kończy jeden z kluczowych etapów wieloletnich starań o ustawowe uregulowanie metropolii na Pomorzu. Nowe przepisy tworzą podstawę prawną do powołania związku metropolitalnego, ale nie oznaczają utworzenia nowego szczebla samorządu ani zmiany granic gmin i powiatów. Metropolia ma być strukturą koordynującą wspólne działania samorządów.

Związek metropolitalny w województwie pomorskim ma objąć 61 samorządów, w tym Gdańsk, Gdynię i Sopot oraz okoliczne miasta, gminy i powiaty. Na tym obszarze mieszka blisko 1,6 mln osób.

Do zadań metropolii należeć mają między innymi polityka rozwoju, planowanie przestrzenne, publiczny transport zbiorowy, mobilność miejska, działania związane z adaptacją do zmian klimatu oraz promocja obszaru metropolitalnego. W praktyce ma to ułatwić wspólne planowanie inwestycji, lepszą koordynację transportu i prowadzenie działań ponad granicami pojedynczych gmin.

Jednym z najczęściej wskazywanych celów jest integracja transportu publicznego. Samorządy liczą, że nowe przepisy pomogą w dalszym rozwijaniu wspólnego biletu, lepszym dopasowaniu połączeń oraz skuteczniejszym planowaniu komunikacji autobusowej, kolejowej i miejskiej.

Jedną z najważniejszych zmian wprowadzonych do ustawy jest gwarancja, że co najmniej 40 proc. środków przeznaczonych na zadania własne metropolii trafi do gmin wiejskich i miejskich, które nie są miastami na prawach powiatu. Prezydent wskazywał, że było to dla niego kluczowe rozwiązanie.

Według przedstawianych założeń związek metropolitalny w pierwszym roku funkcjonowania ma dysponować środkami szacowanymi na około 150 mln zł. W kolejnych latach finansowanie ma rosnąć, a docelowo może sięgać około 500 mln zł rocznie. Pieniądze mają być przeznaczane na wspólne inwestycje, rozwój infrastruktury, usługi publiczne i zadania ważne dla całego obszaru metropolitalnego.

Do ustawy wpisano także obowiązek przeznaczenia co najmniej 5 proc. budżetu metropolii na badania naukowe i współpracę z uczelniami. Według prezydenta to efekt inicjatywy Rady do spraw Nowych Technologii i Cyfryzacji przy Prezydencie RP.

Rozwiązanie ma wspierać pomorskie uczelnie i budowę silniejszego ośrodka naukowo-badawczego w regionie. Samorządy mają dzięki temu zyskać możliwość szerszej współpracy z nauką przy projektach dotyczących rozwoju, technologii, transportu, środowiska i usług publicznych.

Karol Nawrocki poinformował, że do Kancelarii Prezydenta wpłynęło ponad 100 listów od samorządowców, radnych, organizacji społecznych i mieszkańców. Jak zaznaczył, głosy te były brane pod uwagę przy podejmowaniu decyzji.

Samorządowcy z Pomorza przyjęli podpisanie ustawy jako przełomowy moment dla regionu. Prezydent Gdyni Aleksandra Kosiorek oceniła, że metropolia oznacza konkretne udogodnienia w codziennym życiu mieszkańców. Wskazywała przy tym na wspólny bilet metropolitalny, lepszą koordynację komunikacji, sprawniejsze przesiadki i wspólne planowanie inwestycji.

Radość z decyzji prezydenta wyraziły również władze Gdańska. Podkreślano, że podpisanie ustawy kończy kilkunastoletni etap starań samorządów tworzących Obszar Metropolitalny Gdańsk-Gdynia-Sopot i otwiera nowy etap współpracy w regionie.

Ustawa metropolitalna była jedną z pięciu ustaw podpisanych 2 lipca przez prezydenta. Karol Nawrocki podpisał również między innymi ustawę dotyczącą spółdzielni uczniowskich, przepisy wzmacniające ochronę praw obywateli w postępowaniu karnym, zmiany dotyczące Europejskiego Nakazu Aresztowania oraz ustawę deregulacyjną w zakresie energetyki.

Jednocześnie prezydent zawetował dwie ustawy: dotyczącą zmian w Prawie oświatowym oraz niektórych innych ustaw, a także ustawę o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki. Do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli prewencyjnej skierował natomiast ustawę dotyczącą zmian w podatku akcyzowym.

Podpisana ustawa ma wejść w życie 31 lipca. Od tego momentu możliwe będzie przechodzenie od etapu ustawowego do organizacyjnego, czyli tworzenia realnych struktur związku metropolitalnego. Dla mieszkańców najważniejsze mają być efekty praktyczne: sprawniejszy transport publiczny, lepsze planowanie wspólnych inwestycji, bardziej skoordynowane usługi oraz dodatkowe środki na rozwój regionu.