ETS2 opóźniony, cel wyśrubowany – napięcie rośnie

Rada Unii Europejskiej i Parlament Europejski osiągnęły w środę porozumienie w sprawie zmian w europejskim prawie klimatycznym. Uzgodniono wprowadzenie nowego, wiążącego celu redukcji emisji gazów cieplarnianych na rok 2040 oraz przesunięcie o rok startu unijnego systemu handlu emisjami dla budynków i transportu drogowego (ETS2).

Nowe przepisy zakładają, że do 2040 r. Unia Europejska ograniczy emisje gazów cieplarnianych o 90 proc. w porównaniu z poziomem z 1990 roku. Cel ten uzupełnia obowiązujące już ramy klimatyczne: redukcję emisji o 55 proc. do 2030 r. oraz osiągnięcie pełnej neutralności klimatycznej w 2050 r.

ETS2 przesunięte o rok

W porozumieniu znalazła się również decyzja o opóźnieniu wejścia w życie ETS2, który miał objąć sektory budynków i transportu drogowego od 2027 r. Nowy termin to 2028 r. Przesunięcie było jednym z kluczowych postulatów kilku państw, w tym Polski.

Wiceminister klimatu Krzysztof Bolesta, komentując wcześniejsze negocjacje w Radzie UE, mówił, że „udało się wybić zęby systemowi ETS2”. Polska, podobnie jak Węgry, Słowacja i Czechy, zagłosowała przeciwko nowemu celowi klimatycznemu. Belgia i Bułgaria wstrzymały się od głosu.

Kredyty węglowe i klauzula rewizyjna

Istotnym elementem porozumienia jest możliwość wykorzystania tzw. międzynarodowych kredytów węglowych, czyli instrumentu, który pozwala krajom UE kompensować część własnych emisji poprzez finansowanie zielonych projektów w państwach trzecich. Krytycy wskazują jednak, że rozwiązanie to może prowadzić do rozwodnienia realnych działań na rzecz redukcji emisji w Europie.

Na wniosek m.in. Polski wprowadzono także klauzulę rewizyjną. Komisja Europejska będzie mogła zaproponować złagodzenie celu na 2040 r., jeśli wysokie ceny energii lub inne czynniki zagrożą konkurencyjności gospodarki unijnej.

Porozumienie jeszcze nieostateczne

Choć osiągnięcie kompromisu między Radą UE a Parlamentem Europejskim stanowi kluczowy krok w procesie legislacyjnym, porozumienie wymaga jeszcze formalnego zatwierdzenia i przyjęcia przez obie instytucje.