Leśnik ostrzega po tragedii: "To się może powtórzyć"

Znał ten las przez lata. Po tragedii mówi wprost: coś się zmieniło — i to na niekorzyść ludzi

Jeszcze niedawno takie zdarzenia wydawały się w Polsce niemal niemożliwe. Las był przestrzenią, do której wchodziło się bez większych obaw — miejscem ciszy, natury i odpoczynku. Tragiczne wydarzenia z okolic Płonnej na Podkarpaciu brutalnie przypomniały jednak, że ten obraz może być już nieaktualny.

Dla Antoniego Kowalika to nie jest tylko kolejna informacja z wiadomości. Przez cztery dekady pracował w lesie, a przez dziesięć lat dokładnie w tym rejonie, gdzie doszło do ataku. Zna to miejsce z codziennej praktyki, nie z mapy. I właśnie dlatego jego ocena sytuacji brzmi tak stanowczo.

Z perspektywy człowieka, który spędził w terenie większość życia, zmiana jest wyraźna i niepodważalna. Kiedy zaczynał pracę, obecność niedźwiedzi była sporadyczna — bardziej odnotowywana po śladach niż realnie odczuwalna.

Dziś sytuacja wygląda zupełnie inaczej. Zwierząt jest więcej, ale nie chodzi tylko o liczby. Zmieniło się ich zachowanie.

Coraz częściej wchodzą w przestrzeń człowieka. Przestają trzymać dystans, który kiedyś był naturalną barierą. Pojawiają się bliżej domów, gospodarstw, pasiek. To już nie są pojedyncze incydenty, ale zjawisko, które — zdaniem leśnika — trudno ignorować.

Jak zauważa, dziś w jednym dniu można natknąć się na ślady kilku różnych osobników, często w różnym wieku. To dla niego jasny sygnał, że populacja wzrosła i zaczęła funkcjonować inaczej niż kiedyś.

Zmiana nie wzięła się znikąd. W opinii Kowalika to efekt zachwianej równowagi w przyrodzie. Mniej naturalnego pokarmu, więcej drapieżników i łatwiejszy dostęp do jedzenia w pobliżu ludzi sprawiają, że zwierzęta zaczynają szukać nowych źródeł pożywienia.

A to prowadzi je coraz bliżej ludzkich siedzib.

On sam widział to wielokrotnie. Prowadząc pasiekę na skraju lasu, musiał zabezpieczyć ule elektrycznym ogrodzeniem. Jak przyznaje, nie była to decyzja na wyrost — niedźwiedź pojawił się przy pasiece i tylko zabezpieczenia sprawiły, że się wycofał.

Największym zagrożeniem są jednak sytuacje nagłe.

— „Najgorsze jest zaskoczenie. Wtedy dochodzi do konfrontacji” — podkreśla.

To właśnie takie nieprzewidywalne spotkania, kiedy człowiek i zwierzę trafiają na siebie bez ostrzeżenia, prowadzą do najtragiczniejszych scenariuszy.

Po tragedii w Płonnej emocje są silne, ale w jego słowach dominuje przede wszystkim przekonanie, że obecna sytuacja nie jest właściwa.

— „Jeśli niedźwiedź raz zaatakował człowieka, to nie powinien dalej funkcjonować w tym miejscu” — mówi wprost.

Nie chodzi wyłącznie o pojedyncze zdarzenie, ale o szerszy problem — zmianę zachowań dzikich zwierząt i rosnące ryzyko dla ludzi. W jego ocenie nie można dopuścić do sytuacji, w której to człowiek zaczyna się wycofywać ze swojej przestrzeni.

Bo właśnie to zaczyna się dziać.

Mieszkańcy regionu coraz częściej mówią o strachu przed wejściem do lasu. A przecież jeszcze niedawno był on naturalną częścią ich codzienności.

Leśnik zwraca uwagę, że potrzebne są konkretne działania — nie tylko reakcje po tragediach, ale systemowe rozwiązania, które pozwolą wcześniej ocenić ryzyko. Jednym z nich mogłoby być monitorowanie zwierząt i udostępnianie informacji o ich obecności.

Tragedia, do której doszło 23 kwietnia, wydarzyła się w miejscu oddalonym od zabudowań, głęboko w lesie. Według ustaleń, kobieta zdążyła jeszcze zadzwonić do syna i powiedzieć, co się dzieje. Chwilę później połączenie zostało przerwane.

Dla wielu to moment, który zmienia sposób myślenia o bezpieczeństwie.