Busometr ZPP 2026: Koszty prowadzenia działalności duszą małe firmy, ale podwyżki wciąż w planach

Wysokie koszty pracy, podatki i biurokracja to główne bariery, które pogarszają sytuację polskich przedsiębiorców. Najnowsze badanie ZPP pokazuje, że blisko 60 proc. mikro i małych firm zdecydowało o całkowitym wstrzymaniu planów inwestycyjnych na najbliższe półrocze. Na tle pogarszającej się koniunktury stabilny pozostaje jedynie rynek pracy — co czwarta firma planuje podwyżki wynagrodzeń.

Sektor mikro i małych przedsiębiorstw w Polsce znajduje się pod silną presją kosztową. Zrealizowane na przełomie kwietnia i maja 2026 roku badanie ZPP wskazuje, że dla 58 proc. ankietowanych (w tym aż dla 64 proc. mikroprzedsiębiorców) krytycznym problemem pozostają koszty pracy.

Wśród najczęściej wymienianych barier rynkowych znalazły się również wysokie podatki (46 proc. wskazań) oraz biurokracja (44 proc.). Autorzy raportu podkreślają, że niezadowolenie z nadmiaru obowiązków administracyjnych wzrosło o blisko 10 punktów procentowych w stosunku do poprzednich edycji. Ponad połowa badanych jako główną obawę przed rozwijaniem działalności wskazuje niestabilność prawa.

Bezpośrednim skutkiem niepewności gospodarczej jest wyraźne osłabienie nastrojów inwestycyjnych. Brak planów inwestycyjnych w najbliższym półroczu zadeklarowało aż 59 proc. przedsiębiorstw.

Jako główne przyczyny zamrożenia projektów wskazywano wysokie koszty inwestycji oraz brak stabilności politycznej. Zjawisko to jest najmocniej zauważalne w Polsce zachodniej i centralnej, a branżowo dotyczy głównie handlu oraz usług.

Przedsiębiorcy negatywnie oceniają również skuteczność rządowych rozwiązań, które miały przeciwdziałać zatorom płatniczym. Jak wynika z raportu, przepisy te w dużej mierze pozostają nieznane.

— Tworzone w zaciszach gabinetów rządowych prawo antyzatorowe jest kompletnie oderwane od rzeczywistości rynkowej: 62 proc. beneficjentów w ogóle o nim nie słyszało — wskazuje Cezary Kaźmierczak.

Z kolei 26 proc. słyszało o tych regulacjach, ale nigdy z nich nie korzystało, a 6 proc. deklaruje, że słyszało o rozwiązaniu, ale zupełnie nie wie, na czym ono polega.

Te skumulowane czynniki doprowadziły do wyraźnego tąpnięcia ogólnych wskaźników koniunktury. Główny Indeks „Busometru ZPP” na pierwsze półrocze 2026 roku spadł do poziomu 47,7 pkt, co oznacza oficjalne wejście sektora MŚP w strefę przewagi nastrojów pesymistycznych (poniżej granicy 50 pkt).

Największy pesymizm panuje wśród mikroprzedsiębiorstw zatrudniających do 9 pracowników — w tej grupie wskaźnik wyniósł zaledwie 43,5 pkt. Dla porównania, małe firmy (od 10 do 50 zatrudnionych) utrzymały wynik na poziomie 52,2 pkt.

Mimo negatywnych ocen ogólnej koniunktury, relatywnie najlepsza sytuacja utrzymuje się w obszarze zatrudnienia. Komponent odpowiadający za rynek pracy osiągnął poziom 57,5 pkt. Ponad jedna czwarta firm (26 proc.) planuje w najbliższym czasie podwyżki płac, a wskaźnik planowanego zatrudnienia wyniósł 55,2 pkt, co oznacza stabilizację kadr pomimo trudniejszego otoczenia biznesowego.

Badanie potwierdziło również stabilne poparcie przedsiębiorców dla obecności Polski w strukturach unijnych. Pozytywny wpływ członkostwa w UE na działalność swoich firm zadeklarowało 54 proc. respondentów, podczas gdy negatywną ocenę wystawiło 12 proc. ankietowanych.

O badaniu: Wskaźnik „Busometr ZPP” na pierwsze półrocze 2026 roku został przygotowany przez Związek Przedsiębiorców i Pracodawców we współpracy z agencją Maison & Partners. Badanie przeprowadzono metodą CAWI na ogólnopolskiej, reprezentatywnej próbie 562 respondentów z sektora mikro i małych firm.