Sensacyjne odkrycie przyrodników

To sensacyjne odkrycie przyrodników. Po nawet dwóch stuleciach nieobecności żbik europejski wrócił w Sudety. Przełomowe badania genetyczne nie pozostawiają wątpliwości – dziki kot nie tylko się tu pojawił, ale już się rozmnaża.

Przez lata były tylko domysły, niewyraźne zdjęcia i pojedyncze tropy, które łatwo było pomylić z obecnością zwykłego kota. Teraz naukowcy nie mają już żadnych wątpliwości – żbik europejski rzeczywiście wrócił w Sudety. I to nie jako przypadkowy wędrowiec, ale jako stały mieszkaniec gór.

Przełom przyniosły wieloletnie badania prowadzone przez Instytut Biologii Kręgowców Akademii Nauk Republiki Czeskiej. Analizy genetyczne futra i odchodów jednoznacznie potwierdziły obecność dzikiego kota. Kluczowym dowodem okazało się zidentyfikowanie samca, któremu nadano imię Jonáš, a także nagrania z fotopułapek pokazujące parę żbików w okresie rozrodu.

To właśnie fakt rozmnażania się zwierząt rozwiał ostatnie wątpliwości badaczy. Oznacza on, że w Sudetach powstała lokalna populacja, a nie jedynie tymczasowy przystanek dla migrujących osobników. Tropienie żbików rozpoczęło się już w 2022 roku w Górach Łużyckich i było prowadzone z udziałem wyszkolonych wolontariuszy. W terenie instalowano fotopułapki oraz specjalne kołeczki, o które zwierzęta ocierały się, zostawiając sierść do badań DNA.

Powrót żbika ma ogromne znaczenie także dla Polski. W naszym kraju gatunek ten jest skrajnie rzadki – populację szacuje się na mniej niż 200 osobników, występujących głównie w Bieszczadach i nielicznych rejonach Małopolski. Sudety mogą stać się kolejnym naturalnym obszarem jego bytowania, również po polskiej stronie granicy.

Eksperci podkreślają jednak, że żbik nadal pozostaje gatunkiem zagrożonym. Jednym z największych problemów jest krzyżowanie się z kotami domowymi, co prowadzi do powstawania hybryd i osłabienia czystości genetycznej gatunku. Mimo to odkrycie w Sudetach daje realną nadzieję na odbudowę populacji jednego z najbardziej tajemniczych drapieżników Europy.