Walczą o Wzgórza Pierkunowskie! Ostatnia bitwa o dzikie Mazury

Do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Olsztynie wpłynął wniosek o wpisanie Wzgórz Pierkunowskich do rejestru zabytków. Wnioskodawca wskazuje, że cenny historycznie obszar nad jeziorem Kisajno w gminie Giżycko jest zagrożony zniszczeniem w wyniku planowanej budowy dużego kompleksu rekreacyjno-wypoczynkowego.

Chodzi o inwestycję planowaną w miejscowości Pierkunowo na Mazurach. Jak podała TVN24, w jej ramach mają powstać m.in. czteropiętrowy hotel, kilkadziesiąt domków i apartamentowców, klinika, domki na wodzie oraz pomosty wchodzące w jezioro. Zdaniem stacji inwestycja może „bezpowrotnie przeobrazić niezabudowaną dotąd linię brzegową jeziora Kisajno w sąsiedztwie Giżycka”.

Wniosek o wpisanie Wzgórz Pierkunowskich do rejestru złożyła Fundacja Roganty z Rogu Pierkunowskiego – miejscowości położonej w pobliżu planowanego kompleksu.

Rzecznik Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Olsztynie, Bartłomiej Skrago, poinformował, że postępowanie jest na etapie gromadzenia i analizy materiałów.

– Działania organu konserwatorskiego koncentrują się wyłącznie na merytorycznej ocenie wartości kulturowych tego obszaru. Jesteśmy świadomi kontrowersji wokół planów inwestycyjnych, jednak organ ochrony zabytków nie jest stroną tego sporu – podkreślił.

Dodał, że postępowanie zostanie przeprowadzone zgodnie z przepisami, w sposób obiektywny i rzetelny, z uwzględnieniem ewentualnych wartości zabytkowych, które mogłyby uzasadniać objęcie terenu ochroną konserwatorską.

Fundacja Roganty, której celem statutowym jest ochrona zabytków i krajobrazów kulturowych, we wniosku wskazała na historyczne i krajobrazowe walory Wzgórz Pierkunowskich, ich autentyzm oraz wyjątkowość w skali regionu. Zwróciła też uwagę na wysokie ryzyko zniszczenia tego obszaru w wyniku planowanej inwestycji.

Inwestycja nad Kisajnem

Inwestorem przedsięwzięcia jest spółka PROFBUD Sp. z o.o., a właścicielem gruntów objętych inwestycją było Przedsiębiorstwo Rolne „Perkun” Sp. z o.o.

Według Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska (RDOŚ) w Olsztynie, uzgodniona inwestycja obejmuje ok. 10 ha gruntów rolnych i nie ingeruje w linię brzegową jeziora. Projekt przewiduje budowę sześciu budynków usługowo-apartamentowych (trzykondygnacyjnych), dwunastu domów apartamentowych (dwukondygnacyjnych), pawilonów usługowych, parkingów, terenów rekreacyjno-sportowych, plaży trawiastej, zbiorników retencyjnych oraz ciągów pieszych i jezdnych.

Rzeczniczka RDOŚ, Justyna Januszewicz, zaznaczyła, że uzgodnienie tej części inwestycji nie oznacza automatycznej zgody na kolejne etapy. W przypadku dalszych wniosków inwestora każdorazowo zostanie przeprowadzona szczegółowa analiza dotycząca możliwości i intensywności zabudowy.

RDOŚ zobowiązał inwestora m.in. do:

zachowania istniejących szuwarów,

wykonania dodatkowych nasadzeń drzew i krzewów,

wkomponowania zabudowy w naturalne ukształtowanie terenu,

budowy zielonych dachów,

całkowitego zakazu zabudowy w pasie 100 metrów od linii brzegowej jeziora Kisajno.

Część inwestycji (ok. 3,1 ha) znajduje się w granicach obszaru Natura 2000 Ostoja Północnomazurska (14 834 ha). Z obowiązującego planu zadań ochronnych wynika, że na działce nie występują gatunki i siedliska chronione, dla których utworzono ten obszar.

Proces wydawania decyzji w sprawie inwestycji ma obecnie skontrolować Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (GDOŚ).

Kontrowersje i powiązania

Jak ustaliła TVN24, planowany przy Szlaku Wielkich Jezior Mazurskich kompleks ma być „olbrzymią inwestycją hotelowo-apartamentową”, która budzi obawy mieszkańców i ekologów. Według dziennikarzy, lokalna społeczność dopiero niedawno dowiedziała się o szczegółach projektu, który – mimo swojej skali – był przed nimi ukrywany.

Stacja podała również, że za inwestycją stoi deweloper związany z byłym prezesem Orlenu Danielelem Obajtkiem, który miał wykupić grunty wokół planowanej inwestycji. W sprawie pojawiają się także wątki osób wcześniej karanych oraz zarzuty o przychylność urzędników wobec inwestora.

Wójt gminy Giżycko, Marek Jasudowicz, zapytany przez dziennikarzy, czy Daniel Obajtek posiada działki w rejonie inwestycji, odmówił udzielenia informacji na temat właścicieli gruntów.

Wzgórza Pierkunowskie – krajobraz i historia

Wzgórza Pierkunowskie to malowniczy obszar położony między wsią Pierkunowo, folwarkiem Poganty, Rogiem Pierkunowskim (Rogantami) i półwyspem Królewski Róg. Teren leży na Szlaku Wielkich Jezior Mazurskich i w większości obejmuje pola uprawne, łąki, stare zadrzewienia oraz trzcinowiska nad brzegami jezior.

Przed II wojną światową funkcjonował tu folwark z gorzelnią, a po wojnie – Państwowe Gospodarstwo Rolne (PGR). Następnie nieruchomości przejęła Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa, a później trafiły one do Przedsiębiorstwa Rolnego „Perkun” Sp. z o.o.. Część mniejszych działek w Rogu Pierkunowskim i Pogantach została z czasem wykupiona i odrestaurowana przez osoby prywatne.


red./PAP