Oszukani w „Czystym Powietrzu” odzyskają spokój? Rząd szykuje nowe przepisy

Jeszcze w czasie wakacji rząd ma przyjąć projekt ustawy, która ma pomóc osobom poszkodowanym przez nieuczciwych wykonawców w programie „Czyste Powietrze”. Nowe przepisy zakładają, że ciężar zwrotu pieniędzy nie będzie już spoczywał na właścicielach domów, lecz na firmach odpowiedzialnych za nieprawidłowości.

Rząd przygotowuje ważne zmiany dla beneficjentów programu „Czyste Powietrze”, którzy padli ofiarą nieuczciwych wykonawców. Jak zapowiedział w rozmowie z PAP wiceminister klimatu i środowiska Krzysztof Bolesta, projekt ustawy pomocowej ma zostać przyjęty jeszcze podczas wakacji, a nowe przepisy mogą wejść w życie do końca roku.

Najważniejszym celem ustawy jest ochrona właścicieli domów, którzy podpisali umowy w ramach programu, ale zostali oszukani przez firmy realizujące inwestycje termomodernizacyjne. Obecnie to właśnie beneficjenci ponoszą odpowiedzialność finansową za nieprawidłowości i często muszą zwracać dotacje, mimo że sami stali się ofiarami oszustwa.

Nowe przepisy mają to zmienić. Osoba, która podejrzewa, że została oszukana, będzie musiała zgłosić sprawę policji lub prokuraturze. Wszczęcie postępowania karnego pozwoli wystąpić do wojewódzkiego funduszu ochrony środowiska o zawieszenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego zwrotu dotacji. Zawieszenie będzie obowiązywać do czasu prawomocnego wyroku sądu.

Jeśli sąd potwierdzi, że beneficjent został poszkodowany przez wykonawcę, jego zobowiązania – wraz z odsetkami – będą mogły zostać umorzone. Wówczas należności fundusz będzie dochodził od nieuczciwej firmy, a jeśli okaże się to niemożliwe, koszty pokryje Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Resort klimatu szacuje, że wartość umów, w których mogło dojść do oszustw, wynosi około 200 mln zł netto, a wraz z odsetkami sięga nawet 280 mln zł. Wiadomo już o ponad 600 postępowaniach prowadzonych przez organy ścigania, jednak – jak podkreśla wiceminister – liczba poszkodowanych właścicieli domów jest znacznie większa.

Projekt przewiduje również możliwość rozłożenia na raty zobowiązań osób, które z różnych przyczyn muszą zwrócić otrzymane środki i nie są w stanie zrobić tego jednorazowo.

Program „Czyste Powietrze” działa od 2018 roku. Do tej pory podpisano w nim ponad 971 tys. umów o dofinansowanie, zakończono ponad 645 tys. inwestycji, a na wsparcie termomodernizacji i wymiany źródeł ciepła wypłacono już blisko 22 mld zł. Od uruchomienia nowej odsłony programu pod koniec marca 2025 roku złożono ponad 70 tys. wniosków i podpisano 53 tys. umów o łącznej wartości 3,3 mld zł.