Nie ciągły proces, a dwa skoki. Tak może wyglądać starzenie

Proces starzenia nie przebiega stopniowo i liniowo, lecz – jak wynika z badań naukowców ze Stanford University opublikowanych w „Nature Aging” – ma charakter skokowy. Badacze wskazują dwa momenty w życiu, w których organizm wyraźnie przyspiesza biologiczne zmiany, niezależnie od płci.

Starzenie się człowieka może przypominać serię etapów, a nie powolne, równomierne „zużywanie się” organizmu – sugerują badania zespołu ze Stanford University, opublikowane na łamach „Nature Aging”. Naukowcy opisują zjawisko jako dwa wyraźne momenty przyspieszonej zmiany biologicznej, zamiast jednego, stałego procesu.

W ramach projektu analizowano dane 108 osób w wieku od 25 do 75 lat mieszkających w Kalifornii. Przez dłuższy czas regularnie pobierano od nich różne próbki biologiczne – m.in. krwi, skóry, materiału z układu pokarmowego oraz wymazy z jamy ustnej i nosa. Celem było uchwycenie zmian zachodzących w organizmie wraz z wiekiem, w tym także tych związanych z mikrobiomem.

Wyniki wskazują na dwa momenty, w których tempo zmian wyraźnie rośnie. Pierwszy przypada średnio około 44. roku życia. W tym okresie organizm zaczyna gorzej radzić sobie z przetwarzaniem tłuszczów, alkoholu i kofeiny, a jednocześnie zauważalne są zmiany w kondycji mięśni i skóry. Badacze wiążą ten etap również ze wzrostem ryzyka chorób układu krążenia.

Drugi wyraźny „punkt zwrotny” pojawia się około 60. roku życia. Wtedy pogarsza się metabolizm węglowodanów, spada tempo przemiany materii, a organizm słabiej funkcjonuje w zakresie pracy nerek i odporności.

Co istotne, naukowcy podkreślają, że obserwowane zjawiska dotyczą zarówno kobiet, jak i mężczyzn, a pierwszy skok nie musi być bezpośrednio powiązany z menopauzą czy zmianami hormonalnymi u kobiet.

Jednocześnie autorzy badań zaznaczają, że nie są to procesy, na które nie mamy wpływu. Styl życia może w istotny sposób modyfikować tempo starzenia. Znaczenie mają m.in. regularna aktywność fizyczna, dobrze zbilansowana dieta, ograniczenie używek, odpowiednia ilość snu oraz relacje społeczne i aktywność intelektualna.

Badacze podkreślają, że osiągnięcie 44 czy 60 lat nie oznacza nieuchronnego pogorszenia zdrowia, lecz momenty, w których organizm może być bardziej wrażliwy na zmiany – i właśnie wtedy szczególnie ważna staje się profilaktyka.